[\/et_pb_text][et_pb_divider _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” background_color=”#e52330″ height=”5px” custom_margin=”0px||25px||false|false” custom_padding=”0px||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_divider][et_pb_text _builder_version=”4.16″ _dynamic_attributes=”content” _module_preset=”default” text_font_size=”26px” custom_margin=”||25px||false|false” custom_padding=”||||false|false” global_colors_info=”{}”]@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF90aXRsZSIsInNldHRpbmdzIjp7ImJlZm9yZSI6IiIsImFmdGVyIjoiIn19@[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” custom_margin=”||27px|||” custom_padding=”||1px|||” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
Ratyfikowana przez Polsk\u0119 Konwencja UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego z 2003 r. nak\u0142ada na Pa\u0144stwa-Strony obowi\u0105zek inwentaryzacji przejaw\u00f3w tego dziedzictwa znajduj\u0105cych si\u0119 na ich terytoriach zgodnie z zaleceniami i standardami Konwencji. Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego ma charakter informacyjny i stanowi realizacj\u0119 tego wymogu poprzez dokumentacj\u0119 \u017cywego niematerialnego dziedzictwa naszego kraju.<\/p>\n
Wszystkie \u015brodowiska zwi\u0105zane z praktykowaniem tradycji, zwyczaj\u00f3w, obyczaj\u00f3w, wykonywaniem tradycyjnego rzemios\u0142a i r\u0119kodzie\u0142a, kultywuj\u0105ce pami\u0119\u0107 historyczn\u0105, przechowuj\u0105ce wiedz\u0119 tradycyjn\u0105 i wierzenia, zajmuj\u0105ce si\u0119 tradycjami muzycznymi, widowiskowymi, j\u0119zykowymi i wszelkimi innymi przejawami usankcjonowanej tradycj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka zach\u0119camy do zg\u0142aszania tych zjawisk do wpisu na Krajowa list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/p>\n
Wniosek nale\u017cy wys\u0142a\u0107 poczt\u0105 lub z\u0142o\u017cy\u0107 osobi\u015bcie w Kancelarii Narodowego Instytutu Dziedzictwa pod adresem: ul. M. Kopernika 36\/40, 00-924 Warszawa.<\/p>\n
<\/p>\n
Obecnie na li\u015bcie znajduj\u0105 si\u0119 124 wpisy.<\/strong><\/p>\n [\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_margin=”||8px|||” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n [\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”1. Rusznikarstwo artystyczne i historyczne \u2013 wyroby wed\u0142ug tradycyjnej szko\u0142y cieszy\u0144skiej | Artistic and historical gunsmithing” open_toggle_text_color=”#e52330″ title_last_edited=”off|tablet” _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”|600|||||||” closed_title_font=”|600|||||||” closed_title_font_size=”14px” min_height=”26px” custom_margin=”1px||4px||false|false” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Data wpisu na list\u0119:\u00a023.05.2014<\/strong><\/p>\n Sorry, this entry is only available in Polish.<\/p>\n <\/p><\/p>\n <\/p><\/p>\n <\/p><\/p>\n <\/p><\/p>\n <\/p>\u00a0<\/p>\n [\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”2. Szopkarstwo krakowskie | The Nativity Scene (szopka) tradition in Krak\u00f3w” open_toggle_text_color=”#e52330″ _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”|600|||||||” closed_title_font=”|600|||||||” closed_title_font_size=”14px” min_height=”26px” custom_margin=”1px||4px||false|false” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n \u00a0Data wpisu na list\u0119: 23.05.2014<\/strong><\/p>\n Zwyczaj budowania szopek w okresie \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia wywodzi si\u0119 tradycji statycznych szopek \u015bwi\u0105tecznych oraz jase\u0142ek, niegdy\u015b wystawianych w ko\u015bcio\u0142ach w okresie \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia. Przewa\u017cnie by\u0142y to stajenki betlejemskie na tle skalistego krajobrazu. Umieszczano w nich figurki Dzieci\u0105tka w \u017c\u0142obku, Maryi, J\u00f3zefa.<\/p>\n Pierwsze szopki powsta\u0142y w po\u0142owie XIX w. Tworzyli je cie\u015ble, murarze z podkrakowskich okolic, g\u0142\u00f3wnie ze Zwierzy\u0144ca. By\u0142o to dla nich dodatkowe zaj\u0119cie w czasie martwego sezonu budowlanego. W okresie \u015bwi\u0105t chodzili ze swymi szopkami po domach. Od 2 po\u0142. XIX w. w\u015br\u00f3d murarzy i robotnik\u00f3w budowlanych w Krakowie zacz\u0105\u0142 powstawa\u0107 swego rodzaju odr\u0119bny cech szopkarzy.<\/p>\n Od dziesi\u0119cioleci niematerialne dziedzictwo kulturowe \u2013 tworzenie szopki krakowskiej, jest stale odtwarzane przez cz\u0142onk\u00f3w wsp\u00f3lnoty w relacji z ich otoczeniem \u2013 miastem Krakowem. Szopkarstwo krakowskie jest tradycyjnym rzemios\u0142em, kt\u00f3re przekazywane jest z pokolenia na pokolenie zapewniaj\u0105c jego nieustanne trwanie od XIX wieku.<\/p>\n Od 1937 roku \u2013 z przerw\u0105 na lata II wojny \u015bwiatowej \u2013 zawsze w grudniu, odbywa si\u0119 konkurs, podczas kt\u00f3rego prezentowane s\u0105 r\u0119kodzie\u0142a. Tradycyjnie przynoszone s\u0105 one na Rynek G\u0142\u00f3wny w Krakowie i ustawiane u st\u00f3p pomnika Adama Mickiewicza. Od 1946 roku organizatorem konkursu jest Muzeum Historyczne Miasta Krakowa. Wsp\u00f3lnot\u0119 krakowskich szopkarzy tworz\u0105 cz\u0142onkowie o silnym poczuciu jedno\u015bci i to\u017csamo\u015bci lokalnej.<\/p>\n Do \u015brodowiska szopkarzy nale\u017c\u0105 przedstawiciele czterech pokole\u0144, dla kt\u00f3rych coroczny konkurs na najpi\u0119kniejsz\u0105 szopk\u0119 krakowsk\u0105 jest zwie\u0144czeniem kilkumiesi\u0119cznych przygotowa\u0144 i pracy. W\u015br\u00f3d kilkudziesi\u0119ciu czynnych szopkarzy szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w \u015brodowisku pe\u0142ni\u0105 tw\u00f3rcy, kt\u00f3rzy od pokole\u0144 podtrzymuj\u0105 tradycj\u0119 i dbaj\u0105 o jej rodzinny przekaz (Stanis\u0142aw, Andrzej, Anna i Rozalia Malikowie, Lucyna Paczy\u0144ska i Dariusz Czy\u017c, Marian D\u0142u\u017cniewski i Marzena Krawczyk, Tadeusz i Zbigniew Gillertowie, Jacek i Marek G\u0142uchowie, Edward i Marek Markowscy), s\u0105 cenionymi kontynuatorami tradycji nieprzerwanie od dziesi\u0119cioleci (Maciej Moszew, Jan Kirsz, Pawe\u0142 Nawa\u0142a, Kazimierz Stopi\u0144ski, Leszek Zarzycki, Marian Wi\u0119cek, Piotr Michalczyk), s\u0105 najm\u0142odszym, czynnym od kilku lat i ambitnym pokoleniem, kt\u00f3rych zainteresowa\u0142a tradycja i jej dziedzictwo Krakowa (Katarzyna Racka, Filip Fotomajczyk).<\/p>\n Konstrukcja szopki jest wykonana z listewek lub tektury i oklejona kolorowym papierem, staniolem. Ka\u017cda szopka zawiera scen\u0119 Bo\u017cego Narodzenia, kt\u00f3rej towarzysz\u0105 anio\u0142owie, trzej kr\u00f3lowie, pasterze i zwierz\u0119ta. Ponadto nawi\u0105zuje ona do wydarze\u0144 historycznych, prezentuj\u0105c znane postacie (bohater\u00f3w narodowych, postacie historyczne) tak\u017ce z legend krakowskich, folkloru miejskiego, w strojach ludowych (krakowiacy, g\u00f3rale) i znane wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie osobisto\u015bci.<\/p>\n Artystyczne rzemios\u0142o, kt\u00f3rym jest krakowskie szopkarstwo z biegiem lat ulega aktualizacji zgodnie z procesem jego rozwoju pod wp\u0142ywem zmieniaj\u0105cych si\u0119 potrzeb, warunk\u00f3w i okoliczno\u015bci. Najwa\u017cniejsze jednak, wi\u0119c wizualne nawi\u0105zywanie do architektury najwa\u017cniejszych zabytk\u00f3w Krakowa pozostaje niezmiennie. Stanowi lokalne zjawisko kulturowe, kt\u00f3re bardzo silnie wpisa\u0142o si\u0119 w tradycj\u0119 miasta Krakowa, a tak\u017ce Polski i \u015bwiata.\u00a0<\/span><\/p>\n – – –<\/span><\/p>\n Date of the inclusion in the inventory: May 23, 2014<\/strong><\/p>\n The Nativity Scene (szopka) tradition in Krakow The Nativity Scene (szopka) Christmas tradition derives from the tradition of stationary Christmas cribs and nativity plays that were staged in churches during Christmas time. Contrary to the first crib that presented the birth of Christ in a crib against a rocky background . Krak\u00f3w cribs located the Holy Family in the scenery of the city.<\/p>\n The first Nativity scenes were made in the middle of 19th century by carpenters and bricklayers from the Krak\u00f3w area. mainly from Zwierzyniec. It enabled them to earn extra income in the dead ofwinter, when construction jobs were scarce. During Christmas, the cribs were carried by door-todoor carollers who obtained donations in return for a visit.\u00a0From the second half of the 19th century. the bricklayers and construction workers of Krak\u00f3w who specialised in making szopkas began to form a kind of a separate guild.<\/p>\n For decades, the intangible cultural heritage of the Nativity Scene tradition in Krak\u00f3w has been continuously recreated by the members ofthe community and the citizens ofKrak\u00f3w. The szopka tradition is a traditional craft, which is transmitted from generation to generation, which has guaranteed its continuity since the 19th century.<\/p>\n Since 1937- except for the World War 11 period- a competition presenting such artefacts has taken place each December. These works of art are traditionally brought to the Main Square of Krak\u00f3w and placed at the footsteps of the Adam Mickiewicz monument. Since 1946, the Historical Museum of the City of Krak\u00f3w has been responsible for organising this competition. The annual contest for the most beautiful szopka crowns several months of preparations and labour of the Krak\u00f3w szopka makers.<\/p>\n The crib-making community encompasses four generations, for whom the competition for the most beautiful szopka marks an end to months of preparations and work. Among the group of several active constructors, the most active are the ones which have kept this tradition alive and transmitted it within families (Stanislaw, Anna and Rozalia Malik. Lucyna Paczynska and Dariusz Czyz, Marian Dluzniewski and Marzena Krawczyk, Tadeusz and Zbigniew Gillert. Jacek and Marek Gluch, Edward and Marek Markowski). Some of them have continued the tradition for decades (Maciej Moszew. Jan Kirsz, Pawel Nawata, Kazimierz Stopinski, Leszek Zarzycki, Marian Witrcek, Piotr Michalczyk). Others belong to the youngest. ambitious generation which has just became interested in this tradition and the heritage ofKrak\u00f3w (Katarzyna Racka, Filip Fotomajczyk).<\/p>\n <\/span><\/p>\n [\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”3. Poch\u00f3d Lajkonika | The procession of Lajkonik” open_toggle_text_color=”#e52330″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” title_font=”|600|||||||” closed_title_font=”|600|||||||” closed_title_font_size=”14px” min_height=”26px” custom_margin=”1px||4px||false|false” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Data wpisu na list\u0119:\u00a023.05.2014<\/strong><\/p>\n Poch\u00f3d Lajkonika, zwanego r\u00f3wnie\u017c Konikiem Zwierzynieckim, to doroczny zwyczaj i jednocze\u015bnie widowisko, kt\u00f3re odbywa si\u0119 na ulicach Krakowa w oktaw\u0119 \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Cia\u0142a (w nast\u0119pny czwartek przypadaj\u0105cy po tym \u015bwi\u0119cie) daj\u0105c w ten spos\u00f3b uczestnikom korowodu poczucie trwania spo\u0142eczno\u015bci w czasie i stanowi\u0105c istotny czynnik tworz\u0105cy to\u017csamo\u015b\u0107 grupow\u0105 i indywidualn\u0105.<\/p>\n Zwyczaj ten polega na przemarszu przez Krak\u00f3w barwnego orszaku, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wn\u0105 postaci\u0105 jest je\u017adziec przebrany za Tatara i dosiadaj\u0105cy sztucznego konika i poruszaj\u0105cy si\u0119 faktycznie na w\u0142asnych nogach. Zwi\u0105zane jest to bowiem z legend\u0105 (potwierdzon\u0105 po raz pierwszy w 1820 roku), wedle kt\u00f3rej Krak\u00f3w zosta\u0142 ocalony przed najazdem tatarskim w XIII wieku za spraw\u0105 dzielnych w\u0142\u00f3czk\u00f3w (flisak\u00f3w wi\u015blanych) zamieszkuj\u0105cych wie\u015b Zwierzyniec na przedmie\u015bciach Krakowa. Zaatakowali oni z zasadzki zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 Tatar\u00f3w i zabili ich wodza. Nast\u0119pnie jeden z w\u0142\u00f3czk\u00f3w ubra\u0142 si\u0119 w szaty tatarskiego chana i triumfalnie wjecha\u0142 do Krakowa. Rzeczywista geneza zwyczaju Lajkonika jest jednak niewyja\u015bniona. By\u0107 mo\u017ce wywodzi si\u0119 on z popularnego w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w podkrakowskich wsi obrz\u0119du koniarza, czyli chodzenia na wiosn\u0119 z drewnianym konikiem.<\/p>\n W pierwszej po\u0142owie XIX wieku ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 przebieg obchodu Lajkonika, kt\u00f3ry pozostaje niezmieniony do dzi\u015b. Najwa\u017cniejsz\u0105 postaci\u0105 w czasie uroczysto\u015bci jest oczywi\u015bcie sam Lajkonik. Jest on ubrany w fantastyczny str\u00f3j z elementami orientalnymi. Ucharakteryzowany jest na Tatara nosz\u0105cego g\u0119st\u0105 czarn\u0105 brod\u0105, a w r\u0119ku trzyma drewnian\u0105 bu\u0142aw\u0119. Bia\u0142y konik, w kt\u00f3rego wn\u0119trzu znajduje si\u0119 je\u017adziec r\u00f3wnie\u017c jest bogato udekorowany za pomoc\u0105 wysadzanego per\u0142ami i koralami czapraka, dzwoneczk\u00f3w i pi\u00f3ropusza z pawich pi\u00f3r. Za Lajkonikiem pod\u0105\u017c\u0105 orszak z\u0142o\u017cony z 36 os\u00f3b. Orszak zamyka 9-osobowa kapela zwana \u201eMlaskotami\u201d (od nazwiska rodziny, kt\u00f3ra do 1914 roku gra\u0142a muzyk\u0119 w czasie uroczysto\u015bci). Graj\u0105 oni na skrzypcach, tr\u0105bce, flecie, klarnecie, harmonii, basie i b\u0119bnie tradycyjne krakowskie melodie (krakowiaki, lajkoniki, walce, oberki, marsze), do kt\u00f3rych Lajkonik wykonuje ta\u0144ce na ca\u0142ej trasie pochodu.<\/p>\n Cz\u0142onkowie grupy nie s\u0105 aktorami, kt\u00f3rzy realizuj\u0105 spisany scenariusz; stanowi\u0105 grup\u0119 os\u00f3b posiadaj\u0105cych wiedz\u0119 dotycz\u0105c\u0105 \u015bci\u015ble okre\u015blonego i niezmiennego przebiegu uroczysto\u015bci Lajkonika, kt\u00f3ra zosta\u0142a im przekazana przez wcze\u015bniejsze pokolenie (w niekt\u00f3rych przypadkach cz\u0142onk\u00f3w rodzin) bior\u0105ce w niej udzia\u0142. Cz\u0142onkowie grupy zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 z wielowiekowej tradycji urz\u0105dzania pochodu Lajkonika, czuj\u0105 dum\u0119 z faktu bycia cz\u0142onkiem orszaku i uwa\u017caj\u0105 coroczny udzia\u0142 w uroczysto\u015bci za istotny element w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci lokalnej.<\/p>\n Zwyczaj Lajkonika zwi\u0105zany jest nierozerwalnie z okre\u015blon\u0105 przestrzeni\u0105 kulturow\u0105, czyli tras\u0105 pokonywan\u0105 od wiek\u00f3w przez orszak Lajkonika z krakowskiego Zwierzy\u0144ca (dawniej wsi na przedmie\u015bciach Krakowa, obecnie dzielnicy miasta) do Rynku G\u0142\u00f3wnego. Z tras\u0105 t\u0105 zwi\u0105zane s\u0105 niezmienne praktyki i zachowania cz\u0142onk\u00f3w orszaku, przede wszystkim ta\u0144ce Lajkonika z chor\u0105gwi\u0105 w \u015bci\u015ble okre\u015blonych miejscach i o sta\u0142ej porze, czy wizyty w lokalach, kt\u00f3re maj\u0105 nie zmienion\u0105 siedzib\u0119 od dziesi\u0105tek lat\u2026 Z pochodem Lajkonika zwi\u0105zane s\u0105 charakterystyczne stroje i ekwipunek cz\u0142onk\u00f3w, kt\u00f3re u\u017cywane s\u0105 tylko raz do roku w czasie pochodu, a tak\u017ce lokalna muzyka, kt\u00f3ra grana jest przez kapel\u0119 \u201eMlaskoty\u201d wchodz\u0105c\u0105 w sk\u0142ad orszaku.<\/p>\n Poch\u00f3d Lajkonika jest z pewno\u015bci\u0105 dla uczestnik\u00f3w orszaku bardzo wa\u017cn\u0105 tradycj\u0105. Wielu z nich bierze w niej udzia\u0142, poniewa\u017c zast\u0105pili w orszaku swoich rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w. Niekt\u00f3rzy sprawuj\u0105 funkcje w orszaku od 20, 30 a nawet 40 lat. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zna poch\u00f3d Lajkonika od dziecka, kiedy jako widzowie przygl\u0105dali si\u0119 przemarszowi orszaku.[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”4. Flisackie tradycje w Ulanowie | Rafting traditions of Ulan\u00f3w” open_toggle_text_color=”#e52330″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” title_font=”|600|||||||” closed_title_font=”|600|||||||” closed_title_font_size=”14px” min_height=”26px” custom_margin=”1px||4px||false|false” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Data wpisu na list\u0119:\u00a023.05.2014<\/strong><\/p>\n Ulan\u00f3w po\u0142o\u017cony nad uj\u015bciem Tanwi do Sanu stanowi\u0142 przez d\u0142ugi okres wa\u017cne centrum handlu i transportu wodnego Sanem i Wis\u0142\u0105 do Warszawy i Gda\u0144ska. Dlatego zwano go \u201eGalicyjskim Gda\u0144skiem\u201d. Usytuowanie miasteczka sprawi\u0142o, i\u017c \u00f3wcze\u015bni mieszka\u0144cy bardzo cz\u0119sto zajmowali si\u0119 zawodowo flisactwem.<\/p>\n Flisactwo w Ulanowie w obecnej formie jest wci\u0105\u017c \u017cywym zjawiskiem, g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 cz\u0142onk\u00f3w Bractwa Flisackiego p.w. \u015aw. Barbary, kt\u00f3rzy wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci z zakresu flisactwa przekazuj\u0105 kolejnym pokoleniom. W swoich dzia\u0142aniach Bractwo Flisackie nawi\u0105zuje do tradycji flisackich i d\u0105\u017cy do rozwijania i kultywowania wsp\u00f3\u0142czesnych form tego\u017c dziedzictwa w lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. Bractwo prowadzi sp\u0142ywy rzekami Sanem, Wis\u0142\u0105, Odr\u0105 i Wart\u0105.<\/p>\n Kultywowane tradycje flisackie obejmuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wiele innych element\u00f3w dziedzictwa niematerialnego, takich jak: gwara, nazewnictwo, pie\u015bni, czy obrz\u0119dy flisackie. Szczeg\u00f3lnie widowiskowy jest obrz\u0119d promowania nowych adept\u00f3w na flisak\u00f3w zwyczajnych lub honorowych. Odbywa si\u0119 to zgodnie z tradycj\u0105 na tratwie i zwie chrztem frycowym.<\/p>\n Du\u017cy wk\u0142ad w ochron\u0119 obyczaj\u00f3w i gwary flisackiej wnios\u0142a sztuka \u201eFrycowy pacierz\u201d, napisana przez cechmistrza Zdzis\u0142awa Nikolasa. Fragmenty tej sztuki wielokrotnie by\u0142y wystawiane przez tutejsz\u0105 m\u0142odzie\u017c szkoln\u0105 jako ilustracja \u017cycia na tratwie.<\/p>\n Obok grupy flisak\u00f3w w Bractwie r\u00f3wnie\u017c aktywnie dzia\u0142aj\u0105 mieszczki ulanowskie, kt\u00f3re promuj\u0105 jad\u0142o flisackie i tradycje.<\/p>\n Flisacy bardzo cz\u0119sto s\u0105 zapraszani do ulanowskiego gimnazjum, gdzie w ramach lekcji o regionalizmie przekazuj\u0105 uczniom wiedz\u0119 o tradycjach flisackich Ulanowa oraz dziel\u0105 si\u0119 swoimi do\u015bwiadczeniami i wra\u017ceniami z organizowanych flis\u00f3w.<\/p>\n [\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”5. Procesja Bo\u017cego Cia\u0142a w \u0141owiczu | Corpus Christi celebrations in \u0141owicz” open_toggle_text_color=”#e52330″ _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”|600|||||||” closed_title_font=”|600|||||||” closed_title_font_size=”14px” min_height=”26px” custom_margin=”1px||4px||false|false” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Data wpisu na list\u0119:\u00a023.05.2014<\/strong><\/p>\n Procesja Bo\u017cego Cia\u0142a w \u0141owiczu stanowi zwyczaj praktykowany w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b od pokole\u0144 przez mieszka\u0144c\u00f3w \u0141owicza i okolic, zwi\u0105zany silnie z przestrzeni\u0105 miasta \u0141owicza i katedr\u0105 \u0142owick\u0105.<\/p>\n Bo\u017ce Cia\u0142o – to jedno z najwa\u017cniejszych \u015bwi\u0105t w ko\u015bciele katolickim. W 1264 roku papie\u017c Urban IV bull\u0105 \u201eTransiturus de hoc mundo\u201d skierowan\u0105 do patriarch\u00f3w ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a ustanowi\u0142 uroczysto\u015b\u0107 Naj\u015bwi\u0119tszego Cia\u0142a i Krwi Chrystusa. Przypuszczalnie wtedy te\u017c otrzyma\u0142 te bull\u0119 arcybiskup gnie\u017anie\u0144ski (patriarcha Ko\u015bcio\u0142a Polskiego). W Ko\u015bcio\u0142ach Partykularnych Uroczysto\u015b\u0107 ta nie od razu zosta\u0142a przyj\u0119ta. Sob\u00f3r w Vienne w 1311 roku przypomnia\u0142 wszystkim lokalnym Ko\u015bcio\u0142om o celebracji tej Uroczysto\u015bci. Do jej rozpowszechnienia przyczyni\u0142a si\u0119 procesja b\u0119d\u0105ca g\u0142\u00f3wnie adoracj\u0105 Jezusa Chrystusa pod postaci\u0105 hostii. Wkr\u00f3tce jednak, bo ju\u017c w XV wieku modlitw\u0119 wielbi\u0105c\u0105 uzupe\u0142niono o proszaln\u0105. \u015awi\u0119tu nadano bowiem tak\u017ce charakter pro\u015bby o pogod\u0119, urodzaj, odsuni\u0119cie kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych. Wtedy te\u017c wprowadzono zwyczaj czytania lub \u015bpiewania fragment\u00f3w ewangelii przy czterech o\u0142tarzach. By\u0142 on i jest nadal praktykowany w znacznej wi\u0119kszo\u015bci polskich parafii. Wielu wiernych uczestnicz\u0105cych w procesjach na terenie ca\u0142ej Polski przynosi do swych dom\u00f3w ga\u0142\u0105zki ro\u015blin zdobi\u0105cych o\u0142tarze. Jest to cz\u0119sto na\u015bladowanie zachowa\u0144 poprzednich pokole\u0144. Niewiele os\u00f3b pami\u0119ta o znaczeniu tego zwyczaju, o charakterze g\u0142\u00f3wnie magicznym, maj\u0105cym na celu zapewnienie domostwu ochrony i dobrobytu.<\/p>\n Procesja \u0142owicka przebiega w okre\u015blony tradycj\u0105 spos\u00f3b z wykorzystaniem tradycyjnych przedmiot\u00f3w obrz\u0119dowych. Do cech procesji \u0142owickiej nale\u017cy przywdziewanie przez uczestnik\u00f3w od\u015bwi\u0119tnych stroj\u00f3w regionalnych, budowa o\u0142tarzy tradycyjnie w tych samych miejscach, przez okre\u015blone grupy jak r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 Miejsko \u2013 Stra\u017cackiej Orkiestry D\u0119tej.<\/p>\n Tradycje zwi\u0105zane z procesj\u0105 Bo\u017cego Cia\u0142a przekazywane s\u0105 z pokolenia na pokolenie, ca\u0142e rodziny anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w dekorowanie o\u0142tarzy, noszenie chor\u0105gwi parafialnych, figur i obraz\u00f3w przedstawiaj\u0105cych \u015bwi\u0119tych, noszenie sztandar\u00f3w, poduszek i sypanie kwiat\u00f3w. Dzie\u0144 Bo\u017cego Cia\u0142a to ogromne \u015bwi\u0119to w wielu rodzinach, a niekt\u00f3re osoby od ponad 54 lat bior\u0105 udzia\u0142 w tych szczeg\u00f3lnych uroczysto\u015bciach, a noszenie chor\u0105gwi parafialnych jest dla nich wielkim honorem i ogromnym wyr\u00f3\u017cnieniem.<\/p>\n Kilkusetletnia historia Procesji Bo\u017cego Cia\u0142a w \u0141owiczu by\u0142a i jest symbolem wiary oraz okazj\u0105 do wyra\u017cenia niezwyk\u0142ego przywi\u0105zania \u0141owiczan do kultury swojego regionu. Wed\u0142ug \u0141owiczan, przekazanie tradycji zwyczaj\u00f3w, obrz\u0119d\u00f3w \u015bwi\u0105tecznych zapewniaj\u0105cych poczucie to\u017csamo\u015bci i ci\u0105g\u0142o\u015bci nast\u0119pnym pokoleniom jest ich obowi\u0105zkiem. Procesja Bo\u017cego Cia\u0142a w \u0141owiczu \u0142\u0105czy rodziny i pokolenia. Wielkie przywi\u0105zanie \u0141owiczan do tej tradycji sprawia, \u017ce wracaj\u0105 z dalekich stron (ze \u015bwiata) do rodzinnego domu by uczestniczy\u0107 w tym wyj\u0105tkowym dla nich \u015bwi\u0119cie.<\/p>\n Przebywanie w \u0141owiczu w Bo\u017ce Cia\u0142o i uczestnictwo we Mszy \u015awi\u0119tej i Procesji, w strojach \u0142owickich, stanowi wa\u017cny czynnik buduj\u0105cy indywidualn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, a tak\u017ce jest istotnym wyznacznikiem to\u017csamo\u015bci wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w \u0141owicza i Ziemi \u0141owickiej. Barwna procesja zachwyca niezwyk\u0142ym klimatem i jest symbolem regionu \u0142owickiego. Razem z bogactwem kultury ludowej opasuj\u0105cej Prymasowski \u0141owicz z jego wielowiekow\u0105 tradycj\u0105 podkre\u015bla odr\u0119bno\u015b\u0107 etniczn\u0105 i jednocze\u015bnie jest ostoj\u0105 polsko\u015bci.<\/p>\n [\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”6. J\u0119zyk esperanto jako no\u015bnik kultury esperanckiej | Esperanto as a carrier of Esperanto culture” open_toggle_text_color=”#e52330″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” title_font=”|600|||||||” closed_title_font=”|600|||||||” closed_title_font_size=”14px” min_height=”26px” custom_margin=”1px||4px||false|false” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Data wpisu na list\u0119: 31.10.2014<\/strong><\/p>\n Esperanto jest j\u0119zykiem mi\u0119dzynarodowym, stworzonym przez urodzonego w Bia\u0142ymstoku Ludwika Zamenhofa (1859-1917), kt\u00f3ry w roku 1887 opublikowa\u0142 podr\u0119cznik wyk\u0142adaj\u0105cy podstawy tego j\u0119zyka, podpisuj\u0105c go pseudonimem Dr Esperanto, co znaczy maj\u0105cy nadziej\u0119; z czasem s\u0142owo \u201eesperanto\u201d przyj\u0119\u0142o si\u0119 jako nazwa samego j\u0119zyka.<\/p>\n Ten stworzony sztucznie j\u0119zyk szybko zacz\u0105\u0142 \u017cy\u0107 w\u0142asnym \u017cyciem i sta\u0142 si\u0119 podstaw\u0105 do konsolidacji rosn\u0105cej grupy pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 nim os\u00f3b. W oparciu o esperanto na przestrzeni blisko 130 lat spo\u0142eczno\u015b\u0107 esperantyst\u00f3w wykszta\u0142ci\u0142a charakterystyczny, oparty na ideach Zamenhofa, \u015bwiatopogl\u0105d, a tak\u017ce zestaw zwyczaj\u00f3w, tradycji, zas\u00f3b literatury, symbolik\u0119, a nawet swoist\u0105 mitologi\u0119. Powsta\u0142o i nadal funkcjonuje wiele organizacji i zwi\u0105zk\u00f3w u\u0142atwiaj\u0105cych utrzymywanie kontaktu i wspieranie si\u0119 w dzia\u0142aniach zwi\u0105zanych z nauk\u0105 i promocj\u0105 esperanta oraz idei og\u00f3lnoludzkiego porozumienia zwi\u0105zanych z tym j\u0119zykiem. W\u015br\u00f3d esperantyst\u00f3w wykszta\u0142ci\u0142a si\u0119 silna identyfikacja i wi\u0119zi grupowe, kt\u00f3re wykraczaj\u0105 ponad \u015bwiadomo\u015b\u0107 to\u017csamo\u015bci narodowej czy etnicznej. Fakt bycia esperantyst\u0105 jest r\u00f3wnoznaczny z wyznawaniem pewnych warto\u015bci i pogl\u0105d\u00f3w.<\/p>\n Do sta\u0142ych tradycji esperanckich nale\u017c\u0105 doroczne \u015awiatowe Kongresy Esperanta, odbywaj\u0105ce si\u0119 co roku w innym kraju czy Artystyczne Konferencje \u201eARKONES\u201d w Poznaniu. Do esperanckiej tradycji nale\u017cy tak\u017ce pami\u0119\u0107 o tw\u00f3rcy j\u0119zyka, dawnych \u015brodowiskach esperanckich i ich wk\u0142adzie w rozw\u00f3j esperanckiej kultury. W trakcie spotka\u0144 esperanckich praktykuje si\u0119 \u015bpiewanie hymnu esperanta, wyg\u0142aszanie przem\u00f3wie\u0144 i opowie\u015bci wspomnieniowych czy anegdot \u015brodowiskowych. Tak\u017ce pogrzeby esperantyst\u00f3w przebiegaj\u0105 w charakterystyczny spos\u00f3b, z po\u017cegnaniem wyg\u0142oszonym w j\u0119zyku esperanto z u\u017cyciem esperanckiej flagi. Za \u015bwi\u0119ta esperanckie uzna\u0107 mo\u017cna wydarzenia po\u015bwi\u0119cone Ludwikowi Zamenhofowi – dzie\u0144 urodzin (15 grudnia) i \u015bmierci (14 kwietnia).<\/p>\n W j\u0119zyku esperanto wykszta\u0142ci\u0142y si\u0119 idiomy, zwroty i powiedzenia, kt\u00f3re nios\u0105 w sobie warto\u015bci kultury esperanckiej i specyfiki \u015brodowiskowej. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 sformu\u0142owanie grzeczno\u015bciowe \u201eSamideano\u201d, t\u0142umaczone jako \u201eWsp\u00f3\u0142ideowcze\u201d. Istnieje tak\u017ce bogata literatura, tworzona w j\u0119zyku esperanto. Esperancka mitologia zawiera w sobie przede wszystkim stereotypowe wyobra\u017cenia o roli i mo\u017cliwo\u015bciach esperanta, przesadne podkre\u015blanie \u0142atwo\u015bci j\u0119zyka czy wiara w \u201efina venko\u201d – ko\u0144cowe zwyci\u0119stwo, czyli powszechne wprowadzenie esperanta w kontaktach mi\u0119dzyludzkich.<\/p>\n Kultura esperancka obejmuje tak\u017ce rytua\u0142y i symbole wsp\u00f3lnotowe tworz\u0105ce i podtrzymuj\u0105ce esperanck\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Symbole esperanckie to przede wszystkim god\u0142o (zielona pi\u0119cioramienna gwiazda), hymn (\u201eLa Espero\u201d – Nadzieja) i flaga oraz kolor nadziei – ziele\u0144. Inne symbole to kontury \u015bwiata (\u015bwiatowy zasi\u0119g j\u0119zyka), u\u015bcisk d\u0142oni (przyja\u017a\u0144), wie\u017ca Babel (niemo\u017cliwo\u015b\u0107 porozumienia si\u0119) i drzewo oznaczaj\u0105ce wzrost. Symbole te stosowane s\u0105 na wielu przedmiotach codziennego u\u017cytku i na przedmiotach pami\u0105tkowych.<\/p>\n Sformu\u0142owanie wniosku o wpis \u201eJ\u0119zyka esperanto jako no\u015bnika kultury esperanckiej\u201d na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego zosta\u0142o poprzedzone konsultacjami spo\u0142ecznymi, kt\u00f3re zaowocowa\u0142y wieloma g\u0142osami poparcia tej inicjatywy zar\u00f3wno ze strony samych esperantyst\u00f3w jak i sympatyk\u00f3w esperanta.<\/p>\n [\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”7.\tUmiej\u0119tno\u015b\u0107 wytwarzania instrumentu i praktyka gry na kozie (dudach podhala\u0144skich) | The art of making and playing bagpipes” open_toggle_text_color=”#e52330″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” title_font=”|600|||||||” closed_title_font=”|600|||||||” closed_title_font_size=”14px” min_height=”26px” custom_margin=”1px||4px||false|false” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Data wpisu na list\u0119:\u00a016.12.2014<\/strong><\/p>\n Instrument d\u0119ty zwany koz\u0105 (lub dudami podhala\u0144skimi ) i gra na nim to jeden z najstarszych element\u00f3w kultury g\u00f3rali staropodhala\u0144skich, wywodz\u0105cy si\u0119 bezpo\u015brednio z kultury wo\u0142oskiej. Na podstawie znanych materia\u0142\u00f3w archiwalnych mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce spos\u00f3b wykonywania tego instrumentu i gry na nim przekazywany jest z pokolenia na pokolenie i funkcjonuje w przestrzeni kulturowej Podhala co najmniej od XVI wieku.<\/p>\n Koza to instrument polifoniczny, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 ca\u0142\u0105 orkiestr\u0119, a w\u0142a\u015bciwie kapel\u0119, zast\u0105pi\u0107. Dzieje si\u0119 to dzi\u0119ki skomplikowanej konstrukcji instrumentu, kt\u00f3ry opr\u00f3cz piszcza\u0142ki melodycznej zaopatrzony jest tak\u017ce w piszcza\u0142k\u0119 burdonow\u0105, graj\u0105c\u0105 nieustannie ton podstawowy.<\/p>\n Koza wykonana jest z element\u00f3w sk\u00f3rzanych, drewnianych, a niekiedy tak\u017ce metalowych. Elementy drewniane wykonane s\u0105 najcz\u0119\u015bciej przy u\u017cyciu drewna jaworowego lub z drzew owocowych (\u015bliwy, gruszy lub czere\u015bni). G\u0142\u00f3wk\u0119 wykonuje si\u0119 z jaworu lub lipy. Elementy drewniane zdobione s\u0105 odlewami cynowymi lub rze\u017abione s\u0105 w motywy geometryczne. Instrument sk\u0142ada si\u0119 z czterech zasadniczych cz\u0119\u015bci:<\/p>\n 1. zbiornika powietrza wykonanego z koziej sk\u00f3ry, \u015bci\u0105gni\u0119tej w odpowiedni, tradycyjny spos\u00f3b; Obecnie tylko 2 osoby posiadaj\u0105 wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci niezb\u0119dne do wykonania tego instrumentu.<\/p>\n Muzyka grana na kozie zawsze odgrywa\u0142a znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu Podhalan. Bace zabierali instrument na hale. Muzyka dudziarza z towarzyszeniem z\u0142\u00f3bcok\u00f3w (forma g\u0119\u015bli) rozbrzmiewa\u0142a podczas wesel i innych wydarze\u0144 o charakterze spo\u0142ecznym.<\/p>\n Na prze\u0142omie XIX i XX wieku dudy podhala\u0144skie zacz\u0119\u0142y by\u0107 stopniowo wypierane przez skrzypce. W latach 60-tych XX wieku umiej\u0119tno\u015b\u0107 gry na kozie sta\u0142a si\u0119 zagro\u017cona zanikiem. Ostatnim bac\u0105 graj\u0105cym na tatrza\u0144skich halach by\u0142 J\u00f3zef Galica z Olczy. Pod koniec lat 60-tych za spraw\u0105 pasjonat\u00f3w: Boles\u0142awa Trzmiela, a w latach 80-tych tak\u017ce Tomasza Skupinia, nast\u0105pi\u0142a reaktywacja zainteresowania tym instrumentem, jednak nigdy nie wr\u00f3ci\u0142 ju\u017c na hale. Pe\u0142ni natomiast rol\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnej muzyce g\u00f3ralskiej i pojawia si\u0119 podczas wyst\u0119p\u00f3w estradowych. Obecnie gry na dudach uczy si\u0119 8 os\u00f3b w WTCKiS \u201eJutrzenka\u201d pod kierownictwem Szymona Bafii. Od 1998 r. z inicjatywy Jana Karpiela Bu\u0142ecki organizowane s\u0105 w Zakopanem \u201eDudaskie ostatki\u201d – doroczne spotkanie i koncert dudziarzy z ca\u0142ej Polski i zaproszonych kraj\u00f3w. Przy okazji Mi\u0119dzynarodowego Festiwalu Folkloru Ziem G\u00f3rskich w 2008 r. zorganizowane warsztaty dotycz\u0105ce budowy tego instrumentu. Wsp\u00f3\u0142czesne dudziarstwo na Podhalu ukazane jest w nagranym w 2010 roku filmie dokumentalnym.<\/p>\n [\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_margin=”20px||8px||false|false” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n [\/et_pb_text][et_pb_toggle title=”8. Hafciarstwo kaszubskie szko\u0142y \u017cukowskiej | \u017bukowo school of the Kashubian embroidery” open_toggle_text_color=”#e52330″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” title_font=”|600|||||||” closed_title_font=”|600|||||||” closed_title_font_size=”14px” min_height=”26px” custom_margin=”1px||4px||false|false” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Data wpisu na list\u0119: 12.10.2015<\/strong><\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n R\u0119czne hafciarstwo kaszubskie szko\u0142y \u017cukowskiej jest jednym ze starszych element\u00f3w kultury na Kaszubach. Wiedza i umiej\u0119tno\u015bci zwi\u0105zane z nim przekazywane s\u0105 z pokolenia na pokolenie i stale odtwarzane przez hafciarki, kt\u00f3re uznaj\u0105 je za wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kaszubskiego dziedzictwa. Dziedzictwo to jest \u017cywe, a kaszubskie artystki ludowe wci\u0105\u017c tworz\u0105 nowe konfiguracje element\u00f3w haftu i wymy\u015blaj\u0105 nowe wzory.<\/p>\n Hafciarstwo kaszubskie szko\u0142y \u017cukowskiej to temat, kt\u00f3ry od dawna wzbudza zainteresowanie zar\u00f3wno mieszka\u0144c\u00f3w Kaszub jak i go\u015bci odwiedzaj\u0105cych ten region Polski. Haft \u017cukowski bywa uznawany za naj\u0142adniejszy i jest to jeden z najwa\u017cniejszych i najefektowniejszych wytwor\u00f3w kultury kaszubskiej. Jego elementy trafi\u0142y do herbu \u017bukowa. S\u0105 to g\u0142\u00f3wnie palmeta i niezapominajki. Haftowane kolorowo bia\u0142e bluzki i fartuchy widoczne s\u0105 w \u017bukowie podczas wydarze\u0144 o charakterze spo\u0142ecznym, np. w trakcie procesji. Nosz\u0105 je m.in. przedstawicielki kaszubskich zespo\u0142\u00f3w pie\u015bni i ta\u0144ca.<\/p>\n Historia haftu \u017cukowskiego<\/strong> Cechy haftu \u017cukowskiego<\/strong> Proces haftowania rozpoczyna si\u0119 od naszkicowania wzoru haftu na bezbarwn\u0105 kalk\u0119 techniczn\u0105. Nast\u0119pnie kalk\u0119 nak\u0142uwa si\u0119 ig\u0142\u0105 w drobnych odst\u0119pach, tworz\u0105c matryc\u0119. Gotow\u0105 matryc\u0119 g\u0142adzi si\u0119 palcem, aby kalka nie odstawa\u0142a w miejscach przek\u0142ucia. Nast\u0119pnie przypina si\u0119 j\u0105 szpilkami do tkaniny, na kt\u00f3rej wz\u00f3r ma zosta\u0107 wyhaftowany. Za pomoc\u0105 bawe\u0142nianej szmatki nas\u0105czonej naft\u0105 pobiera si\u0119 czarn\u0105 farb\u0119 z kalki i pociera si\u0119 matryc\u0119. Farba przenika przez nak\u0142ucia i tworzy wz\u00f3r na tkaninie. Po naniesieniu wzoru mo\u017cna przyst\u0105pi\u0107 do haftowania.<\/p>\n Zaleca si\u0119 najpierw wyszy\u0107 ga\u0142\u0105zki, wisienki\/wiszenczi, li\u015bcie\/l\u00ebste, w\u0105sy\/w\u0105s\u00eb. \u0141ody\u017cki kwiatowe nie powi\u0105zane z ga\u0142\u0105zk\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 (od niej oderwane) s\u0105 wed\u0142ug hafciarek pozbawione realizmu. Zwykle ich zdaniem nie powinny one by\u0107 w takiej wersji stosowane. Elementy kolorowe wykonane s\u0105 z nici muliny. Wa\u017cne elementy tego haftu posiadaj\u0105 swoje tradycyjne nazwy: \u017cuk\/k\u0142os, modrak\/m\u00f2dr\u00f4k, dzwonek\/zw\u00f3nk, niezapominajki\/niezab\u00f4tczi, tulipany\/t\u00eblp\u00eb, r\u00f3\u017ca\/r\u00f3\u017ca, lilia\/lelij\u00f4, bratek\/maceszka; elementy te wed\u0142ug Jadwigi Ptach pochodz\u0105 z haft\u00f3w szat liturgicznych. Wed\u0142ug niej z szat liturgicznych pochodz\u0105 r\u00f3wnie\u017c: go\u017adzik\/gran\u00f4tka, motylek\/m\u00f2tilk, ptasi dziobek\/pt\u00f4szi dz\u00f3bk. Istotne s\u0105 te\u017c m.in.: w\u0105s\/w\u0105s, wisienka\/wiszenka, p\u0105k\/p\u00e3czk, pawie oczko\/pawi\u00e9 \u00f2czk\u00f2, pszcz\u00f3\u0142ka\/pszcz\u00f3\u0142ka, gwiazda morska\/m\u00f2rsk\u00f4 gwi\u00f4zda, rozeta\/r\u00f3zeta, koniczynka\/konicz\u00ebnka, serce, li\u015b\u0107 ostu\/l\u00ebst \u00f2stu, li\u015b\u0107 d\u0119bu\/l\u00ebst d\u00e3bu, s\u0142oneczko\/s\u0142u\u0144ce, margerytka\/malbr\u00f3nka, palmeta\/palm\u00e9ta, owoc granatu\/brz\u00f4d granatu, gwiazda\/gwi\u00f4zda tzw. p\u00f3\u0142gwiazda\/p\u00f3\u0142gwi\u00f4zda i inne.<\/p>\n Tulipany, kt\u00f3rych jest wiele odmian, haftuje si\u0119 zwykle w dw\u00f3ch lub trzech odcieniach koloru niebieskiego. Rozeta wykonana jest kolorem jasnoniebieskim lub \u015brednioniebieskim, rzadziej czerwonym. W jej \u015brodku jest podw\u00f3jna obw\u00f3dka wype\u0142niona w\u0119ze\u0142kami. Kratk\u0119 wykonuje si\u0119 zgodnie z osnow\u0105 i w\u0105tkiem. Wisienka haftowana jest zgodnie z kierunkiem \u0142ody\u017cki. Obwodzi si\u0119 j\u0105 jedn\u0105 nitk\u0105, a w du\u017cych serwetach dwoma nitkami w kolorze czarnym. Li\u015b\u0107 ostu bywa\u0142 haftowany w dw\u00f3ch odcieniach zieleni, a dolna jego po\u0142owa by\u0142a ciemniejsza. Dawniej bywa\u0142y r\u00f3\u017ce w trzech odcieniach czerwonych i stosowano te\u017c nici br\u0105zowe. Z muliny z\u0142o\u017conej z 6 cienkich nitek, haft wykonujemy zwykle w 2 nitki. Na obrusach i poduszkach, kt\u00f3rych elementy s\u0105 wi\u0119ksze stosuje si\u0119 3 nitki. Bluzki haftuje si\u0119 1 nitk\u0105. Stosowane s\u0105 4 podstawowe rodzaje \u015bcieg\u00f3w: 1) wodny, 2) p\u0142aski, 3) krzy\u017cyki i 4) w\u0119ze\u0142ki. \u015acieg wodny bywa: pojedynczy, podw\u00f3jny, a znany jest te\u017c at\u0142askowy. Cegie\u0142k\u0119 \u017cukowsk\u0105 wykonuje si\u0119 zaczynaj\u0105c od \u015brodka motywu, a szachownic\u0119 pe\u0142n\u0105 \u017c\u00f3\u0142to-czarn\u0105 w \u015brodku s\u0142onecznika, ale inna jest szachownica w bratku. Promyki s\u0142oneczka haftuje si\u0119 nitk\u0105 podw\u00f3jn\u0105 przeci\u0105gaj\u0105c \u015bciegi tam i z powrotem. Liczne ryciny podaj\u0105 tu nawet kierunki haftowania. Brzegi haft\u00f3w cz\u0119sto wyka\u0144cza si\u0119 mere\u017ck\u0105, rzadziej z\u0105bkami lub fr\u0119dzlami.<\/p>\n Informacje dotycz\u0105ce wniosku<\/strong> Wi\u0119cej informacji o hafcie \u017cukowskim:<\/strong> Data wpisu na list\u0119: 12.10.2015<\/strong><\/p>\n Sokolnictwo \u2013 oznaczaj\u0105ce \u0142owy z u\u0142o\u017conymi do tego celu ptakami drapie\u017cnymi, ma wiele tysi\u0119cy lat historii i jest jednym z najstarszych sposob\u00f3w polowania.<\/p>\n Powsta\u0142o z praktycznej potrzeby zdobywania po\u017cywienia, jednak stopniowo zyska\u0142o charakter sztuki staj\u0105c si\u0119 elementem kultury wielu narod\u00f3w. W czasach wsp\u00f3\u0142czesnych sokolnictwo jest jednym z coraz rzadszych przyk\u0142ad\u00f3w tradycyjnej wi\u0119zi i wsp\u00f3\u0142pracy cz\u0142owieka ze zwierz\u0119ciem. Zawiera w sobie elementy zar\u00f3wno wielowiekowych tradycji, jak i najnowszej wiedzy i techniki.<\/p>\n Pocz\u0105tki sokolnictwa, kt\u00f3rego historia si\u0119ga zamierzch\u0142ych czas\u00f3w naszej cywilizacji, s\u0105 trudne do ustalenia. Nie ma tak\u017ce dostatecznych \u017ar\u00f3de\u0142, na podstawie, kt\u00f3rych mo\u017cna by jednoznacznie okre\u015bli\u0107 miejsce, z kt\u00f3rego sokolnictwo si\u0119 wywodzi. Najbardziej popularna teoria g\u0142osi, \u017ce powsta\u0142o ono w Azji, a wiele \u017ar\u00f3de\u0142 i wi\u0119kszo\u015b\u0107 autor\u00f3w wskazuje na centraln\u0105 i po\u0142udniowo-wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tego kontynentu. Najstarsze znane przedstawienie sokolnictwa to petroglif z Golpaygan (Isfahan, Iran) obrazuj\u0105cy cz\u0142owieka na koniu z ptakiem drapie\u017cnym i gepardem, szacowane na 8-10 tysi\u0119cy lat przed nasz\u0105 er\u0105.<\/p>\n Informacje \u017ar\u00f3d\u0142owe \u015bwiadcz\u0105 o wysoko rozwini\u0119tym sokolnictwie ju\u017c u zarania pa\u0144stwowo\u015bci w Polsce, mi\u0119dzy innymi za panowania Boles\u0142awa Chrobrego. Mo\u017cna zatem mniema\u0107, i\u017c uprawiane by\u0142o na ziemiach polskich znacznie wcze\u015bniej.<\/p>\n Od wczesnego \u015bredniowiecza ten rodzaj \u0142ow\u00f3w nale\u017ca\u0142 do regali\u00f3w kr\u00f3lewskich, cieszy\u0142 si\u0119 wielkim zainteresowaniem w\u0142adc\u00f3w, o czym \u015bwiadczy \u015bredniowieczne prawo falcatio, nakazuj\u0105ce pod surow\u0105 kar\u0105 chroni\u0107 gniazda soko\u0142\u00f3w, jedno z najstarszych praw ochrony przyrody. Z czasem prawo polowania uzyskiwa\u0142y szersze grupy spo\u0142eczne, rycerstwo, kler, p\u00f3\u017aniej szlachta. Polowanie z jastrz\u0119biem prawdopodobnie nie by\u0142o tak ograniczane, jak prawo polowania z soko\u0142em i by\u0142o popularne w\u015br\u00f3d wolnych ch\u0142op\u00f3w.<\/p>\n Najwi\u0119kszy rozkwit sokolnictwa przypada na czasy Jagiellon\u00f3w i XVI wiek. Na skutek popularyzacji broni palnej jego popularno\u015b\u0107 mala\u0142a. Rozbiory pog\u0142\u0119bi\u0142y kryzys sokolnictwa, szlachta pozbawiana przez zaborc\u00f3w maj\u0105tk\u00f3w przestawa\u0142a uprawia\u0107 sokolnictwo. W XIX wieku i pierwszej po\u0142owie XX wieku sokolnictwo by\u0142o uprawianie przez nielicznych. Jego ponowny rozkwit jest wynikiem dzia\u0142a\u0144 pasjonat\u00f3w sokolnictwa, kt\u00f3rzy doprowadzili do odrodzenia sokolnictwa w Polsce w latach 70-tych XX wieku.<\/p>\n Sokolnictwo jest tradycyjn\u0105 form\u0105 polowania, pozwalaj\u0105c\u0105 na bardzo bliski kontakt z przyrod\u0105. Wielowiekowe tradycje polskiego sokolnictwa s\u0105 g\u0142\u0119boko zakorzenione w kulturze. \u015awiadcz\u0105 o tym zar\u00f3wno \u015bwiadectwa materialne \u2013 monety, piecz\u0119cie, ryciny, obrazy, rze\u017aby, utensylia, tj. artefakty bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z sokolnictwem, czy te\u017c obecno\u015b\u0107 ko\u015bci ptak\u00f3w drapie\u017cnych w wykopaliskach, jak i dzie\u0142a literatury praktycznej i pi\u0119knej dotycz\u0105ce sokolnictwa (albumy, ksi\u0105\u017cki i artyku\u0142y). Jednym z najstarszych zabytk\u00f3w pi\u015bmiennictwa w j\u0119zyku polskim jest \u201eMy\u015blistwo ptasze\u201d Mateusza Cyga\u0144skiego z 1584 roku, b\u0119d\u0105ce oryginalnym kompendium wiedzy sokolniczej, ornitologicznej i \u0142owieckiej. \u015awiadectwa niegdysiejszej powszechno\u015bci sokolnictwa znajdujemy w tradycjach j\u0119zykowych. Nadal (cho\u0107 coraz rzadziej) u\u017cywane s\u0105 przys\u0142owia z w\u0105tkiem sokolniczym (na przyk\u0142ad \u201epatrze\u0107 jak na raroga\u201d, \u201esokole oko\u201d). Do bardzo popularnych nale\u017cy polsko \u2013 ukrai\u0144ska pie\u015b\u0144 \u201eHej soko\u0142y\u201d. Wiele nazwisk mo\u017cna wywodzi\u0107 od dawnej profesji przodk\u00f3w, np. Sokolnicki. Rodow\u00f3d wielu nazw geograficznych \u015bwiadczy o zwi\u0105zkach z sokolnictwem, w tym wielu miejscowo\u015bci, np. Sokolniki, Soko\u0142owo, Sok\u00f3\u0142ka, Soko\u0142\u00f3w, Sokolig\u00f3ra, Jastrz\u0119bie, Jastrz\u0119bniki; g\u00f3ry Sokolnik i Sokolica czy nazwy ulic, np. ulica Sokolnicza.<\/p>\n Sokolnicy u\u017cywaj\u0105 tradycyjnego s\u0142ownictwa, b\u0119d\u0105cego cz\u0119\u015bci\u0105 j\u0119zyka \u0142owieckiego. Istnieje wiele specyficznych s\u0142\u00f3w, u\u017cywanych wy\u0142\u0105cznie przez sokolnik\u00f3w, np. \u201e\u0107wik\u201d (oznaczaj\u0105ce do\u015bwiadczonego ptaka \u0142owczego, okre\u015blenie to wyst\u0119puje w pozdrowieniu sokolnik\u00f3w \u201eChwal \u0107wik\u201d), \u201ewabid\u0142o\u201d (imitacja ptaka s\u0142u\u017c\u0105ca do przywabiania ptak\u00f3w \u0142owczych) lub \u201ekarnal\u201d (kapturek zas\u0142aniaj\u0105cy oczy ptaka \u0142owczego, dzi\u0119ki czemu jest spokojniejszy), s\u0105 te\u017c okre\u015blenia maj\u0105ce dla sokolnik\u00f3w swoiste znaczenie, inne ni\u017c w j\u0119zyku potocznym, np. \u201eber\u0142o\u201d (przeno\u015bne siedzisko dla ptaka \u0142owczego), a tak\u017ce \u201eba\u0142wanek\u201d (imitacja zdobyczy s\u0142u\u017c\u0105ca treningowi) czy \u201enurek\u201d (do\u015bwiadczony sok\u00f3\u0142 poluj\u0105cy na czaple).<\/p>\n Sokolnictwo od tysi\u0119cy lat bazuje na tych samych zasadach pracy z ptakami drapie\u017cnymi, na przyk\u0142ad liczne utensylia sokolnicze nie zmieni\u0142y si\u0119 od wiek\u00f3w. Sokolnictwo jest \u017cyw\u0105 praktyk\u0105, kt\u00f3ra do tradycyjnych element\u00f3w ci\u0105gle do\u0142\u0105cza zdobycze wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, tw\u00f3rczo adaptuj\u0105c je do potrzeb sokolnik\u00f3w. Sokolnictwo to tradycja przekazywana z pokolenia na pokolenie, nie jest to jednak grupa zamkni\u0119ta. Interesuj\u0105 si\u0119 nim ci\u0105gle nowi adepci, zar\u00f3wno tacy, kt\u00f3rzy zetkn\u0119li si\u0119 z nim w rodzinie, jak i nie posiadaj\u0105cy wcze\u015bniej \u017cadnego osobistego zwi\u0105zku z sokolnictwem.<\/p>\n Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni sokolnicy kultywuj\u0105 i promuj\u0105 tradycj\u0119 \u0142ow\u00f3w z ptakami, kt\u00f3ra stanowi powr\u00f3t do historycznych, polskich tradycji. Tradycja ta nie trac\u0105c historycznych podstaw rozwija si\u0119 dzi\u0119ki aktywno\u015bci sokolnik\u00f3w, dla kt\u00f3rych stanowi \u017cyciow\u0105 pasj\u0119. U\u0142o\u017cenie soko\u0142a do \u0142ow\u00f3w wymaga co najmniej paru tygodni wyt\u0119\u017conej pracy.<\/p>\n Sokolnictwo to tak\u017ce aktywna ochrona ptak\u00f3w drapie\u017cnych. Metody sokolnicze s\u0105 powszechnie u\u017cywane przy rehabilitacji chorych ptak\u00f3w drapie\u017cnych, sokolnicy opracowali metody hodowli ptak\u00f3w drapie\u017cnych i ich wypuszczania, czyli reintrodukcji. Dzi\u0119ki sokolnikom uratowane zosta\u0142y liczne gatunki ptak\u00f3w drapie\u017cnych. W Polsce sokolnicy prowadz\u0105 projekt reintrodukcji i ochrony soko\u0142a w\u0119drownego, kt\u00f3ry wygin\u0105\u0142 u nas w latach 60-tych XX wieku.<\/p>\n Pasja sokolnicza to hodowla, troska, praca i wielka mi\u0142o\u015b\u0107 do ptaka \u0142owczego. To tak\u017ce polska tradycja jednocz\u0105ca przedstawicieli r\u00f3\u017cnych warstw spo\u0142ecznych w realizacji wsp\u00f3lnej pasji. Sokolnicy poznawszy pi\u0119kno tradycji \u0142ow\u00f3w z ptakami \u2013 nie wyobra\u017caj\u0105 sobie wr\u0119cz \u017cycia bez sokolnictwa.<\/p>\n [\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”10.\t Polskie ta\u0144ce narodowe | Polish national dances” open_toggle_text_color=”#e52330″ _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”|600|||||||” closed_title_font=”|600|||||||” closed_title_font_size=”14px” min_height=”26px” custom_margin=”1px||4px||false|false” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Data wpisu na list\u0119: 12.10.2015<\/strong><\/p>\n Historia Polski, du\u017cego i znacz\u0105cego kraju w Europie, przez wieki pozbawionego pa\u0144stwowo\u015bci i wolno\u015bci, wiernie i dumnie trwaj\u0105cego przy zdobyczach w\u0142asnej kultury, pozostawia do dzisiaj w umys\u0142ach i postawach Polak\u00f3w wieczny \u015blad. Bez niezliczonych jej element\u00f3w niemo\u017cliwe by\u0142oby przetrwanie narodu polskiego. Polskie ta\u0144ce narodowe stanowi\u0142y przez lata jeden z fundament\u00f3w pami\u0119ci i to\u017csamo\u015bci Polaka.<\/p>\n Polskie ta\u0144ce narodowe by\u0142y chronione przed zapomnieniem i dbano o ich przekazywanie z pokolenia na pokolenie niemal od pocz\u0105tk\u00f3w ich powstawania. Tradycja ta \u017cy\u0142a na dworkach szlacheckich, dworach kr\u00f3lewskich, balach w pa\u0142acach i zabawach w resursach, w widowiskach operowych, baletach i programach zespo\u0142\u00f3w profesjonalnych. W praktyce zawodowej nauczycieli ta\u0144ca, baletmistrz\u00f3w, choreograf\u00f3w i utalentowanych wykonawc\u00f3w. W programach korpus\u00f3w kadet\u00f3w, konwikt\u00f3w szlacheckich, Szko\u0142y Rycerskiej, pensji i innych szk\u00f3\u0142, w kt\u00f3rych ich nauczanie by\u0142o obligatoryjne. By\u0142a synonimem polsko\u015bci. \u017byje obecnie w setkach zespo\u0142\u00f3w artystycznych nieprofesjonalnego ruchu artystycznego oraz w funkcjonuj\u0105cych w miastach w domach ta\u0144ca.<\/p>\n Powszechnie przyjmuje si\u0119, \u017ce polskie ta\u0144ce narodowe wywodz\u0105 si\u0119 z kultury ludowej, ale w trakcie swego rozwoju historycznego tak si\u0119 zmienia\u0142y, \u017ce obecnie niewiele maj\u0105 wsp\u00f3lnego ze swymi pierwowzorami wiejskimi. Pierwsze informacje o ich istnieniu zawarte w zachowanych nutach, kronikach, pami\u0119tnikach si\u0119gaj\u0105 wieku XVI, cho\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 badaczy (m.in. Karol Czerniawski, Feliks Starczewski) przypuszcza\u0142o, \u017ce nawet wieku XIV. Skromne zasoby zachowanych materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych nie pozwalaj\u0105 precyzyjnie okre\u015bli\u0107 pocz\u0105tk\u00f3w historii kszta\u0142towania si\u0119 ich formy muzycznej i ruchowej oraz form pierwowzorowych.<\/p>\n Polskie ta\u0144ce narodowe jako przejaw kultury zwi\u0105zane by\u0142y zawsze z okre\u015blonymi \u015brodowiskami i spe\u0142nia\u0142y okre\u015blone funkcje. W kszta\u0142towaniu ich formy muzycznej i tanecznej wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142y \u015brodowiska szlacheckie, magnackie, mieszcza\u0144skie, a tak\u017ce scena polska. Powi\u0105zane s\u0105 z dziejami Polski, walkami narodowo-wyzwole\u0144czymi, tre\u015bciami patriotycznymi, kt\u00f3re przez prawie ca\u0142y wiek XIX czyni\u0142y z nich symbol “polsko\u015bci” narodu, kt\u00f3rego pa\u0144stwa na mapie \u015bwiata nie by\u0142o.<\/p>\n Epoka romantyzmu w Polsce przynios\u0142a og\u00f3lne zainteresowanie folklorem i tradycj\u0105 obyczajow\u0105. Sprawi\u0142o ono, \u017ce w roku 1828 Kazimierz Brodzi\u0144ski wyda\u0142 pierwsz\u0105 rozpraw\u0119 “O ta\u0144cach polskich”, w kt\u00f3rej pojawia si\u0119 okre\u015blenie “polskie ta\u0144ce narodowe”.<\/p>\n Polonez<\/strong><\/p>\n Polonez nale\u017cy do najstarszych ta\u0144c\u00f3w polskich. Jego pocz\u0105tk\u00f3w nale\u017cy si\u0119 doszukiwa\u0107 ju\u017c w bardzo wczesnych staros\u0142owia\u0144skich korowodach tanecznych. Zrodzi\u0142 si\u0119, podobnie jak inne polskie ta\u0144ce narodowe w\u015br\u00f3d ludu wiejskiego. Wyr\u00f3s\u0142 z ta\u0144ca zwanego chodzonym, towarzysz\u0105cego najcz\u0119\u015bciej wiejskiemu obrz\u0119dowi weselnemu. Ze \u015brodowisk wiejskich, przez szlacheckie za\u015bcianki, polonez przedosta\u0142 si\u0119 na dwory magnat\u00f3w i wreszcie na dw\u00f3r kr\u00f3lewski, sk\u0105d wyw\u0119drowa\u0142 poza granice Polski.<\/p>\n Najwi\u0119kszy rozkwit poloneza zaznaczy\u0142 si\u0119 w ci\u0105gu drugiej po\u0142owy XVIII i pierwszej \u0107wierci XIX wieku, tj. w okresie, kiedy cieszy\u0142 si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 jako taniec towarzyski i w kt\u00f3rym zaznaczy\u0142 si\u0119 najwi\u0119kszy rozw\u00f3j jego artystycznej muzyki stylizowanej. W tym czasie by\u0142 ta\u0144czony w r\u00f3\u017cnych \u015brodowiskach spo\u0142ecznych: przez ludno\u015b\u0107 wiejsk\u0105, mieszcza\u0144stwo, drobn\u0105 szlacht\u0119 za\u015bciankow\u0105 oraz magnateri\u0119. Uczono go w szko\u0142ach i prezentowano na scenach. W tym w\u0142a\u015bnie okresie ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 zasadniczy i najbardziej charakterystyczny zesp\u00f3\u0142 muzycznych i ruchowych cech tego ta\u0144ca.<\/p>\n Pierwotny polonez, ta\u0144czony przez lud wiejski, w zale\u017cno\u015bci od regionu i rodzaju obrz\u0119d\u00f3w czy uroczysto\u015bci, podczas kt\u00f3rych by\u0142 wykonywany, nie zawsze posiada\u0142 t\u0119 sam\u0105 form\u0119 ruchow\u0105 (w ka\u017cdym regionie ta\u0144czono go nieco inaczej) i wyst\u0119powa\u0142 pod r\u00f3\u017cnymi nazwami. W literaturze muzycznej, traktuj\u0105cej o polskiej muzyce ludowej i o polskich ta\u0144cach ludowych, napotka\u0107 mo\u017cna ca\u0142y wachlarz tych nazw. Oto niekt\u00f3re z nich: polski, wielki, pieszy, chodzony, do-przodka, przodek, starodawny, nieskoczny, starosta, marsza\u0142ek, polonez, polezon\u2019a polizon\u2019a, \u0142a\u017cony, wolny, obchodny.<\/p>\n Og\u00f3lnie o charakterze ruchu poloneza mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce jest on ta\u0144cem wolnym, spokojnym, p\u0142ynnym, uroczystym, a jego zasadnicz\u0105 cech\u0105 jest dostojno\u015b\u0107.<\/p>\n Niezwykle istotnym zagadnieniem jest to, i\u017c polonez ma obecnie powszechne zastosowanie jako forma celebracji dono\u015bnych wydarze\u0144 szkolnych. Tradycj\u0105 w szko\u0142ach ponadgimnazjalnych jest rozpoczynanie balu studni\u00f3wkowego w\u0142a\u015bnie od poloneza. Ten wa\u017cny zwyczaj jest wci\u0105\u017c \u017cywy, i pozostaje wa\u017cnym elementem szkolnych uroczysto\u015bci.<\/p>\n Mazur<\/strong><\/p>\n Mazur nale\u017cy do grupy polskich ta\u0144c\u00f3w tr\u00f3jmiarowych. Jako polski taniec narodowy wywodzi si\u0119 z rodziny tr\u00f3jmiarowych ta\u0144c\u00f3w ludu wiejskiego, przede wszystkim Polski centralnej, ale r\u00f3wnie\u017c zachodniej i p\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\n Mazur jako taniec towarzyski by\u0142 najbardziej zwi\u0105zany ze \u015brodowiskiem szlacheckim i miejskim. Ta\u0144czony ch\u0119tnie przez szlacht\u0119 na r\u00f3\u017cnego rodzaju zabawach, balach i uroczysto\u015bciach, przesi\u0105k\u0142 z biegiem czasu do tego stopnia jej zwyczajami i obyczajami, \u017ce sta\u0142 si\u0119 w znacznej mierze odzwierciedleniem szlacheckiego charakteru i sposobu \u017cycia. Wed\u0142ug K. Czerniawskiego (\u201eCharakterystyka ta\u0144c\u00f3w\u201d) i innych autor\u00f3w (\u0141. Go\u0142\u0119biowskiego, M. Gorzkowskiego) mazur jest najbardziej reprezentacyjnym ta\u0144cem szlachty polskiej.<\/p>\n Podobnie jak polonez, mazur na drodze swego rozwoju wykszta\u0142ci\u0142 kilka odmian kszta\u0142towanych przez epok\u0119 i \u015brodowisko, w kt\u00f3rych by\u0142 ta\u0144czony.<\/p>\n Kujawiak<\/strong><\/p>\n Kujawiak jest jednym z ta\u0144c\u00f3w wchodz\u0105cych w sk\u0142ad rozpowszechnionego w\u015br\u00f3d ludu wiejskiego Kujaw cyklu ta\u0144c\u00f3w tr\u00f3jmiarowych, zwanych, zw\u0142aszcza w okolicach W\u0142oc\u0142awka (O. Kolberg Tom IV \u201eKujawy\u201d), wsp\u00f3lnym mianem \u201etaniec okr\u0105g\u0142y\u201d.<\/p>\n Przypuszczalnym pierwowzorem kujawiaka by\u0142 taniec sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z przy\u015bpiewki oraz zwyk\u0142ego chodu ta\u0144czonego parami do przodu i w obrotach dooko\u0142a izby. W publikacjach traktuj\u0105cych o dawnych formach tanecznych kujawiaka spotykamy nast\u0119puj\u0105ce nazwy: ksebka, wolny, \u015bpi\u0105cy, niesiony, kolebany, odsibka, g\u0142adki. Nale\u017cy je traktowa\u0107 jako charakterystyczne motywy czy figury tego ta\u0144ca.<\/p>\n Kujawiak jako taniec towarzyski na drodze swej ewolucji wyw\u0119drowa\u0142 z ch\u0142opskich chat do innych \u015brodowisk (dworskich, mieszcza\u0144skich), gdzie przeobra\u017ca\u0142a si\u0119 i rozwija\u0142a jego pierwotna regionalna forma. W swej dzisiejszej postaci rozwojowej jako taniec narodowy \u0142\u0105czy wi\u0119c w sobie wiele r\u00f3\u017cnych odmian i sposob\u00f3w ta\u0144czenia, jest wykonywany delikatniej i bardziej elegancko, nie ma tego rozmachu, co jego pierwowz\u00f3r spod W\u0142oc\u0142awka, Aleksandrowa czy Inowroc\u0142awia, jest nieco mniej rozko\u0142ysany i pozbawiony niezwykle charakterystycznej dla ch\u0142opskiego kujawiaka przy\u015bpiewki.<\/p>\n Wsp\u00f3\u0142czesnego kujawiaka towarzyskiego, stosowanego jeszcze niekiedy na dzisiejszych zabawach publicznych, ta\u0144czy si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w tzw. rozsypce, tzn. ka\u017cda z par ta\u0144czy indywidualnie w dowolnie przez siebie wybranych kierunkach, zgodnych jednak z zasadami obowi\u0105zuj\u0105cymi og\u00f3lnie we wsp\u00f3\u0142czesnym ta\u0144cu towarzyskim.<\/p>\n Oberek<\/strong><\/p>\n Spo\u015br\u00f3d wszystkich ta\u0144c\u00f3w narodowych oberek najbardziej reprezentowa\u0142 \u015brodowisko wiejskie i zachowa\u0142 do dzi\u015b najwi\u0119cej element\u00f3w ludowych.<\/p>\n Powszechnie uznaje si\u0119, \u017ce oberek wywodzi si\u0119 z Mazowsza. Nie mo\u017cna tego jednak traktowa\u0107 jako pewnik. Wyra\u017ane (cz\u0119sto do\u015b\u0107 odmienne) \u015blady tego ta\u0144ca wyst\u0119puj\u0105 bowiem w tradycji Kujaw, regionu opoczy\u0144skiego, ziemi \u0142\u0119czyckiej, ziemi lubelskiej, na Rzeszowszczy\u017anie, na Warmii i Mazurach oraz w Wielkopolsce. Dzisiejszy oberek jako polski taniec narodowy stanowi wi\u0119c syntez\u0119 r\u00f3\u017cnych regionalnych odmian.<\/p>\n Og\u00f3lnie o charakterze muzyki oberka mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce jest ona \u017cywa, skoczna, radosna, \u201ej\u0119drna\u201d, ognista i pe\u0142na skupionego \u017cycia (K.Czerniawski \u201eCharakterystyka ta\u0144c\u00f3w\u201d).<\/p>\n Podstawowym elementem tanecznym w dawnym oberku (tak jak i w dzisiejszym) by\u0142y obroty wirowe, podczas wykonywania kt\u00f3rych partnerzy jak gdyby si\u0119 wzajemnie na przemian obiegali \u2013 tancerz tancerk\u0119, to zn\u00f3w tancerka tancerza.<\/p>\n W dzisiejszej postaci oberka z \u0142atwo\u015bci\u0105 mo\u017cna odnale\u017a\u0107 \u017cywy i weso\u0142y temperament dawnego obertasa. Zw\u0142aszcza formy oberkowe oparte na kroku tzw. przeskocznym cechuje du\u017ca dynamika i zadzier\u017cysto\u015b\u0107. Niemniej jednak og\u00f3lny charakter tego ta\u0144ca uleg\u0142 pewnemu z\u0142agodzeniu \u2013 zatraci\u0142 sw\u0105 dawn\u0105 rubaszno\u015b\u0107.<\/p>\n Wsp\u00f3\u0142czesnego oberka towarzyskiego, podobnie jak i kujawiaka, ta\u0144czy si\u0119 dzi\u015b najcz\u0119\u015bciej w tzw. \u201erozsypce\u201d \u2013 pary taneczne kr\u0105\u017c\u0105 indywidualnie po sali tanecznej.<\/p>\n W dost\u0119pnych opublikowanych pracach \u017ar\u00f3d\u0142owych traktuj\u0105cych o polskich ta\u0144cach ludowych taniec oberek wyst\u0119puje bardzo cz\u0119sto pod takimi nazwami jak: obertas, ober, obertany, ksebka, przewracany, zawijacz, zawijany, wyrwas. Najcz\u0119\u015bciej jednak oberek bywa uto\u017csamiany z obertasem.<\/p>\n Krakowiak<\/strong><\/p>\n Wywodzi si\u0119 z regionu krakowskiego, ta\u0144czony w \u017cywym tempie, w takcie 2\/4, z charakterystycznymi rytmami synkopowymi. Jest to jedyny polski taniec narodowy, kt\u00f3ry nie jest ta\u0144czony w takcie 3\/4. Pocz\u0105tkowo, taniec ten by\u0142 ta\u0144czony jedynie przez lud wiejski ale stopniowo przenika\u0142 ze \u015brodowiska wiejskiego do innych \u015brodowisk.<\/p>\n Z czasem jednak sta\u0142 si\u0119 tak popularny, \u017ce trafi\u0142 nie tylko do bogatych dom\u00f3w mieszcza\u0144skich i na dwory szlacheckie, ale r\u00f3wnie\u017c rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 na ca\u0142\u0105 Polsk\u0119. W tej formie krakowiak pojawi\u0142 si\u0119 w XVIII wieku i oznacza\u0142 dwumiarowe ta\u0144ce krakowskie. Z czasem taniec ten upowszechni\u0142 si\u0119, przenikaj\u0105c do muzyki symfonicznej i scenicznej. Nieodzown\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ta\u0144ca s\u0105 kolorowe stroje krakowskie, dodaj\u0105ce mu pi\u0119kna, uroku i \u015bwietno\u015bci. W muzyce ludowej krakowiak zwykle rozpoczyna si\u0119 przy\u015bpiewk\u0105.<\/p>\n Krakowiak uznany dzi\u015b za polski taniec narodowy jest pochodzenia ludowego. Du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d szlachty za\u015bciankowej, kt\u00f3ra bardzo ch\u0119tnie ta\u0144czy\u0142a go na swych zabawach. W. Pascha\u0142ow, kt\u00f3ry twierdzi, \u017ce \u201ew dawnych czasach krakowiak, podobnie jak polonez, mia\u0142 charakter ta\u0144ca uroczystego. Ta\u0144czy\u0142a go nie tylko ludno\u015b\u0107 ziemi krakowskiej, ale ca\u0142a szlachta polska, a zw\u0142aszcza \u201ebra\u0107 szaraczkowa\u201d (W. Pascha\u0142ow \u201eChopin a polska muzyka ludowa\u201d).<\/p>\n Og\u00f3lnie o charakterze muzyki krakowiaka mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce jest ona weso\u0142a, radosna, \u017cywa, skoczna, t\u0119tni\u0105ca \u017cyciem<\/p>\n W zale\u017cno\u015bci od miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rej ta\u0144czono krakowiaka, taniec ten nosi\u0142 poza ju\u017c wymienionymi takie nazwy jak: skalmierzak, wi\u015bliczak, ksi\u0119\u017cak, kopieniak, proszowiak, stopniczak, w\u0142\u0105czek albo flisak.\u00a0<\/span><\/p>\n [\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”11.\t Uroczysto\u015bci odpustowe ku czci \u015aw. Rocha z obrz\u0119dem b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa zwierz\u0105t w Mikstacie | Celebrations in honour of St. Roch with the blessing of animals” open_toggle_text_color=”#e52330″ _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”|600|||||||” closed_title_font=”|600|||||||” closed_title_font_size=”14px” min_height=”26px” custom_margin=”1px||4px||false|false” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Data wpisu na list\u0119: 3.12.2015<\/strong><\/p>\n Uroczysto\u015bci odpustowe ku czci \u015awi\u0119tego Rocha po\u0142\u0105czone z obrz\u0119dem b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa zwierz\u0105t zwi\u0105zane s\u0105 z drewnianym ko\u015bcio\u0142em pobudowanym pod Jego wezwaniem na wzg\u00f3rzu nazywanym obecnie Wzg\u00f3rzem Cmentarnym b\u0105d\u017a Wzg\u00f3rzem \u015awi\u0119tego Rocha. Uroczysto\u015bci odpustowe po\u0142\u0105czone z obrz\u0119dem b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa zwierz\u0105t s\u0105 zwi\u0105zane z kultem \u015awi\u0119tego Rocha i odbywaj\u0105 si\u0119 nieprzerwanie od trzystu lat dzi\u0119ki przekazowi mi\u0119dzypokoleniowemu. Jak wierz\u0105 od pokole\u0144 Mikstaczanie uroczysto\u015b\u0107 stanowi wotum dzi\u0119kczynne za uratowanie mieszka\u0144c\u00f3w przed zaraz\u0105, kt\u00f3ra zbiera\u0142a \u015bmiertelne \u017cniwo w tych okolicach. Z przekaz\u00f3w ustnych wynika, \u017ce w czasie jednej z epidemii cholery wie\u015bniak jecha\u0142 z chor\u0105 \u017con\u0105 do lekarza do pobliskiego Ostrzeszowa. Na Wzg\u00f3rzu mia\u0142 ujrze\u0107 m\u0119\u017cczyzn\u0119 w czarnym kapeluszu, z lask\u0105 pielgrzymi\u0105 i psem. M\u0119\u017cczyzna mia\u0142 powiedzie\u0107 ch\u0142opu, m\u00f3dl si\u0119, twoja \u017cona wyzdrowieje. Gdy kobieta wyzdrowia\u0142a na Wzg\u00f3rzu pobudowano ko\u015bci\u00f3\u0142 ku czci \u015bw. Rocha. A poniewa\u017c \u015bw. Roch, jak podaj\u0105 hagiografowie, uzdrawia\u0142 nie tylko ludzi, ale i zwierz\u0119ta gospodarze przyprowadzaj\u0105 w dniu jego liturgicznego wspomnienia przed bram\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do ko\u015bcio\u0142a, zwierz\u0119ta prosz\u0105c, by \u015bw. Roch si\u0119 nimi opiekowa\u0142. Ko\u015bci\u00f3\u0142 stoi w miejscu, w kt\u00f3rym mia\u0142a ukaza\u0107 si\u0119 posta\u0107 \u015bwi\u0119tego Rocha. W ka\u017cdej wsp\u00f3lnocie parafialnej obchodzone s\u0105 imieniny patrona parafii, czy ko\u015bcio\u0142\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 na jej terenie. Uroczysto\u015bci odpustowe poza scenariuszem liturgicznym, kt\u00f3ry zgodny jest z wyk\u0142adni\u0105 ko\u015bcieln\u0105 zawiera cz\u0119sto wiele element\u00f3w specyficznych dla danej spo\u0142eczno\u015bci lokalnej b\u0119d\u0105cych wyrazem religijno\u015bci ludowej. Takie specyficzne elementy odnale\u017a\u0107 mo\u017cna w sposobie \u015bwi\u0119towania uroczysto\u015bci odpustowej w parafii mikstackiej le\u017c\u0105cej w Po\u0142udniowej Wielkopolsce:<\/p>\n W mikstackiej spo\u0142eczno\u015bci uroczysto\u015bci odpustowe ku czci \u015awi\u0119tego Rocha po\u0142\u0105czone s\u0105 z niezwykle widowiskowym, ale maj\u0105cym tak\u017ce g\u0142\u0119bok\u0105 wymow\u0119 religijn\u0105 obrz\u0119dem b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa zwierz\u0105t. Uroczysto\u015bci odpustowe po\u0142\u0105czone z obrz\u0119dem b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa zwierz\u0105t odbywaj\u0105 si\u0119 tu nieprzerwanie od ponad trzystu lat. Najstarszy dokument, kt\u00f3ry dotychczas uda\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107 potwierdzaj\u0105cy kultywowanie tego obrz\u0119du pochodzi z 1705 roku. Na te przepi\u0119kne uroczysto\u015bci \u0142atwo trafi, gdy\u017c tak jak przed wiekami odbywaj\u0105 si\u0119 one zawsze w dniu, w kt\u00f3rym przypada dzie\u0144 imienin Patrona. W wielu parafiach s\u0105 one przenoszone na niedziel\u0119. W parafii mikstackiej g\u0142\u00f3wne uroczysto\u015bci odpustowe ku czci \u015bw. Rocha po\u0142\u0105czone z obrz\u0119dem b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa zwierz\u0105t odbywaj\u0105 si\u0119 zawsze 16 sierpnia. Mimo to, nawet je\u015bli przypadaj\u0105 w dzie\u0144 powszedni gromadz\u0105 bardzo liczn\u0105 rzesz\u0119 parafian, pielgrzym\u00f3w, turyst\u00f3w, kt\u00f3rzy odpowiednio wcze\u015bnie dbaj\u0105 o to, aby ten dzie\u0144 by\u0142 dla nich dniem wolnym. Na odpust \u015bwi\u0119tego Rocha staraj\u0105 si\u0119 przyby\u0107 wszyscy ci, kt\u00f3rzy kiedy\u015b mieszkali w parafii. To efekt zakorzenienia ich w tej spo\u0142eczno\u015bci, ale tak\u017ce dow\u00f3d trwania w wierze przodk\u00f3w, wierno\u015bci przekazanym tradycjom. Depozytariusze podkre\u015blali, \u017ce osoby pochodz\u0105ce z Mikstatu przyje\u017cd\u017caj\u0105 cz\u0119sto na uroczysto\u015bci odpustowe ze swoimi dzie\u0107mi. Chc\u0105 pokaza\u0107 i przekaza\u0107 kolejnym pokoleniom niespotykane zwyczaje, a tak\u017ce niezwyk\u0142\u0105 i niezapomniana atmosfer\u0119, kt\u00f3ra towarzyszy tym uroczysto\u015bciom. Zatem \u015bwi\u0119ty Roch pe\u0142ni w tej spo\u0142eczno\u015bci wa\u017cn\u0105 rol\u0119. Integruje tych, kt\u00f3rzy dzi\u015b mieszkaj\u0105 w tym \u015brodowisku, z tymi, kt\u00f3rzy \u017cyli tutaj kiedy\u015b. Przebywaj\u0105 oni niekiedy setki kilometr\u00f3w, aby w tym niezwyk\u0142ym dniu by\u0107 zn\u00f3w w Mikstacie, wr\u00f3ci\u0107 wspomnieniami do prze\u017cy\u0107 z dzieci\u0144stwa i m\u0142odo\u015bci. Zatem masowy udzia\u0142 w uroczysto\u015bciach odpustowych sta\u0142 si\u0119 tradycj\u0105 tej spo\u0142eczno\u015bci. Zgodnie z wielowiekow\u0105 tradycj\u0105 uroczysto\u015bci odpustowe poprzedza 9-dnowa nowenna, a rozpoczyna je msza \u015bwi\u0119ta w intencji chorych w niedziel\u0119 poprzedzaj\u0105c\u0105 odpust. W przeddzie\u0144 odpustu, tj. 15 sierpnia, odprawiana jest msza \u015bwi\u0119ta w ko\u015bciele farnym o godz. 18:00. Po tej mszy \u015bwi\u0119tej procesja z Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramentem i relikwiami \u015bw. Rocha – patrona uroczysto\u015bci, udaje si\u0119 do ko\u015bcio\u0142a pw. \u015bw. Rocha, gdzie parafianie tak jak ich przodkowie od wielu pokole\u0144 trwaj\u0105 na ca\u0142onocnej adoracji. Adoracja ta jest tak\u017ce form\u0105 duchowego przygotowania do odpustu. I tutaj warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jeden nowy element, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 w scenariuszu uroczysto\u015bci odpustowych. Od 1987 roku odprawiana jest o godzinie 24: 00 pasterka. W ten spos\u00f3b \u015bwi\u0119ty Roch zacz\u0105\u0142 odbiera\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 cze\u015b\u0107 wraz z rozpocz\u0119ciem dnia swoich imienin. Ta msza \u015bwi\u0119ta odprawiana jest zawsze przez kap\u0142an\u00f3w pochodz\u0105cych z tej parafii. Przychodz\u0105 oni na to Wzg\u00f3rze odda\u0107 cze\u015b\u0107 \u015bwi\u0119temu Rochowi jako reprezentanci tych, kt\u00f3rzy czuj\u0105 w dalszym ci\u0105gu wi\u0119\u017a z tradycj\u0105 przekazan\u0105 im przez przodk\u00f3w. Mo\u017cna doszukiwa\u0107 si\u0119 jeszcze jednego wymiaru symbolicznego w tej mszy \u015bwi\u0119tej. Wok\u00f3\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142ka znajduje si\u0119 cmentarz. Przystrojone gladiolami groby, pal\u0105ce si\u0119 znicze s\u0105 symbolem niezwyk\u0142ej wsp\u00f3lnoty tych, kt\u00f3rzy kiedy\u015b oddawali cze\u015b\u0107 \u015bw. Rochowi z tymi, kt\u00f3rzy czyni\u0105 to dzi\u015b. To w pewnym sensie spotkanie pokole\u0144, ho\u0142d sk\u0142adany tym, dzi\u0119ki kt\u00f3rym ta tradycja przetrwa\u0142a do dzi\u015b. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki tym osobom nad mogi\u0142ami, kt\u00f3rych stajemy trwaj\u0105 nadal pi\u0119kne tradycje uroczysto\u015bci odpustowych ku czci \u015bw. Rocha. Jak wskazuje S. Kowalik \u201eto w\u0142a\u015bnie groby ojc\u00f3w wi\u0105\u017c\u0105 nas najsilniej z ziemi\u0105 , na kt\u00f3rej wyrastali\u015bmy\u201d. W Mikstacie te mogi\u0142y znajduj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Rocha, kt\u00f3ry zawsze jednoczy\u0142 i nadal jednoczy t\u0119 wsp\u00f3lnot\u0119. Uroczysto\u015bci odpustowe ku Jego czci, po\u0142\u0105czone z obrz\u0119dem b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa zwierz\u0105t s\u0105 wa\u017cnym elementem dziedzictwa kulturowego, kt\u00f3ry wi\u0105\u017ce tych, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 obecnie poza Mikstatem z ma\u0142\u0105 Ojczyzn\u0105, w kt\u00f3rej wzrastali.<\/p>\n Charakterystycznym elementem odpustu jest odbywaj\u0105cy si\u0119 obrz\u0119d b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa zwierz\u0105t. Jak przed wiekami odbywa si\u0119 on po mszy \u015bwi\u0119tej wotywnej odprawianej o godzinie 8:00. Tak jak przed laty, jak wynika z materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych przed stoj\u0105cym przy cmentarnej bramie kap\u0142anem przechodzi niezwyk\u0142a procesja sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z r\u00f3\u017cnych zwierz\u0105t oraz ich opiekun\u00f3w. Sam obrz\u0119d po\u015bwiecenia jest elementem sta\u0142ym, niezmiennym uroczysto\u015bci odpustowych. Zmieniaj\u0105 si\u0119 tylko jego uczestnicy. Dawniej na obrz\u0119d b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa gospodarze przyprowadzali przede wszystkim konie, krowy, owce, kozy, czasami \u015bwinie. By\u0142y to zatem zwierz\u0119ta, kt\u00f3re pomaga\u0142y cz\u0142owiekowi w pracach polowych, albo stanowi\u0142y dla niego \u017ar\u00f3d\u0142o po\u017cywienia. Jak wskazuje B. Januszkiewicz: \u201eW r. 1969 przy\u00acp\u0119dzono pod ko\u015bci\u00f3\u0142ek oko\u0142o 60 kr\u00f3w, 40 koni, 6 owiec i 2 psy. W roku nast\u0119pnym by\u0142o natomiast oko\u0142o 80 kr\u00f3w, 45 koni i 15 owiec (\u2026).<\/span><\/p>\n Sam obrz\u0119d \u015bwi\u0119cenia odbywa si\u0119 wed\u0142ug \u015bci\u015ble ustalonego porz\u0105dku. Najpierw wyst\u0119puj\u0105 je\u017ad\u017acy na koniach, nast\u0119pnie konie zaprz\u0119\u017cone do pow\u00f3zek, potem p\u0119dzi si\u0119 krowy, a na samym ko\u0144cu jad\u0105 wozy. na kt\u00f3rych za\u0142adowane s\u0105 owce. Wiek os\u00f3b, kt\u00f3re przyprowadzaj\u0105 inwentarz, waha si\u0119 w granicach 15\u201470 lat. Starzy gospodarze przyprowadzaj\u0105 naj\u00accz\u0119\u015bciej byd\u0142o i owce, m\u0142odzie\u017c natomiast ch\u0119tnie dosiada konia. Doda\u0107 trzeba, \u017ce udzia\u0142 czynny maj\u0105 g\u0142\u00f3wnie przedstawiciele p\u0142ci m\u0119skiej\u201d. Zatem jak wynika z przytoczonego opisu rzadko w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t przyprowadzanych na \u015bwi\u0119cenie spotka\u0107 mo\u017cna by\u0142o psa wiernego towarzysza \u015bw. Rocha, dominowa\u0142 inwentarz. Motywem przyprowadzania zwierz\u0105t by\u0142a silna wiara parafian w opiek\u0119 \u015bw. Rocha nad lud\u017ami i zwierz\u0119tami. Na pocz\u0105tku lat osiemdziesi\u0105tych coraz mniej gospodarzy przyprowadza\u0142o swoje zwierz\u0119ta. W tym w\u0142a\u015bnie okresie pojawili si\u0119 przedstawiciele TVP, aby zrealizowa\u0107 program o prawie zapomnianym i zanikaj\u0105cym w innych regionach zwyczaju. Sytuacja ta okaza\u0142a si\u0119 mobilizuj\u0105ca dla miejscowej spo\u0142eczno\u015bci. Na po\u015bwi\u0119ceniu pojawili si\u0119 nie tylko gospodarze ze swoim inwentarzem, ale tak\u017ce dzieci ze zwierz\u0105tkami, kt\u00f3re hodowa\u0142y w swoich domach.<\/span><\/p>\n A jak wygl\u0105da dzi\u015b obrz\u0119d po\u015bwi\u0119cenia zwierz\u0105t? Tak jak przed laty stoi kap\u0142an obok bramy cmentarza na specjalnie przygotowanym podwy\u017cszeniu i kropi wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105 zwierz\u0119ta. W okolicy coraz mniej gospodarstw zajmuje si\u0119 hodowl\u0105 zwierz\u0105t. Coraz rzadziej w tej przedziwnej procesji zobaczy\u0107 mo\u017cna krowy, kozy, owce, czyli zwierz\u0119ta, kt\u00f3re przed laty przyprowadzano na obrz\u0119d b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa. Jest natomiast sporo koni. Nie s\u0105 to jednak najcz\u0119\u015bciej konie, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 do prac polowych, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich wykorzystywana jest do cel\u00f3w rekreacyjnych i rehabilitacyjnych. Jak wynika z relacji B. Januszkiewicza na obrz\u0119d b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa przyprowadzali kiedy\u015b zwierz\u0119ta przede wszystkim m\u0119\u017cczy\u017ani. Obserwuj\u0105c uroczysto\u015bci odpustowe w czasach wsp\u00f3\u0142czesnych nie dostrzegamy ju\u017c takiej prawid\u0142owo\u015bci. Na obrz\u0119d b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa przyprowadzaj\u0105 b\u0105d\u017a przynosz\u0105 swe zwierz\u0119ta przedstawiciele obu p\u0142ci bior\u0105 w nim udzia\u0142 nie tyko doro\u015bli, ale przede wszystkim dzieci i m\u0142odzie\u017c. Chocia\u017c coraz mniej zwierz\u0105t gospodarskich, ale przed bram\u0119 cmentarn\u0105 m\u0142odzi parafianie przyprowadzili w 2009 roku 94 psy, 53 koty, 20 kr\u00f3lik\u00f3w, 12 koni, 8 chomik\u00f3w, 7 kr\u00f3w, a tak\u017ce przynie\u015bli 8 \u017c\u00f3\u0142wi, 5 akwari\u00f3w z rybkami i 5 \u015bwinek morskich. Ponadto zobaczy\u0107 mo\u017cna tam by\u0142o go\u0142\u0119bie, papugi, paj\u0105ka, a nawet legwana.<\/span><\/p>\n Na obrz\u0119d b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa przyprowadzaj\u0105, czasami przynosz\u0105 b\u0105d\u017a przywo\u017c\u0105 swoje zwierz\u0119ta nie tylko parafianie mikstaccy, ale tak\u017ce go\u015bcie z r\u00f3\u017cnych stron kraju. Je\u015bli popatrzymy na list\u0119 zwierz\u0105t to mo\u017cemy wyobrazi\u0107 sobie, jak barwna jest ta niezwyk\u0142a procesja. Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na du\u017c\u0105 liczb\u0119 w\u0142a\u015bcicieli ps\u00f3w pojawiaj\u0105cych si\u0119 ze swoimi ulubie\u0144cami na obrz\u0119dzie b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa. Pies jest nieod\u0142\u0105cznym atrybutem \u015bw. Rocha.<\/span><\/p>\n Przemarsz zwierz\u0105t przed specjalnie przygotowanym podwy\u017cszeniem na kt\u00f3rym stoi kap\u0142an (od kilku lat obrz\u0119du tego dokonuj\u0105 zaproszeni ks. Biskupi) kropi\u0105cy wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105 zwierz\u0119ta i ich w\u0142a\u015bcicieli odbywa si\u0119 w okre\u015blonej kolejno\u015bci. T\u0119 niezwyk\u0142\u0105 procesj\u0119 rozpoczynaj\u0105 je\u017ad\u017acy na koniach, za nimi jad\u0105 bryczki, na kt\u00f3rych opr\u00f3cz ludzi cz\u0119sto znajduj\u0105 si\u0119 tak\u017ce r\u00f3\u017cne zwierz\u0119ta. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to psy b\u0105d\u017a koty. Za bryczkami zmierzaj\u0105 krowy i kozy wraz ze swoimi w\u0142a\u015bcicielami. Nast\u0119pnie przed bram\u0105 prowadzone, niesione, a czasami wiezione s\u0105 mniejsze zwierz\u0119ta, zw\u0142aszcza te hodowane przez dzieci. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich psy, r\u00f3\u017cnych ras i wielko\u015bci, koty, chomiki, kr\u00f3liki, \u015bwinki morskie, papugi, ma\u0142e kurczaczki\u2026 Wszystkie te zwierz\u0119ta krocz\u0105 w tej niezwykle barwnej procesji, poniewa\u017c ich w\u0142a\u015bciciele troszcz\u0105 si\u0119 o to, by jak najlepiej si\u0119 prezentowa\u0142y. I chocia\u017c tak jak wskazano, coraz rzadziej kroczy w niej byd\u0142o i czasami z nostalgi\u0105 wzdycha si\u0119, gdzie si\u0119 podzia\u0142y zwierz\u0119ta, kt\u00f3re stanowi\u0142y kiedy\u015b trzon procesji \u015bwi\u0119torochowej, to trzeba pogodzi\u0107 si\u0119 z up\u0142ywem czasu, ze zmianami spo\u0142ecznymi i otworzy\u0107 si\u0119 na w pewnym sensie troch\u0119 odnowion\u0105 wersj\u0119 tradycji odziedziczonej od przodk\u00f3w. Bo to przecie\u017c ca\u0142y czas jest obrz\u0119d b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa, stanowi\u0105cy integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 uroczysto\u015bci odpustowych. Wi\u0119c dobrze, \u017ce w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t uczestnicz\u0105cych w obrz\u0119dzie b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa pojawi\u0142y si\u0119 ma\u0142e zwierz\u0105tka, bo gdyby nie one i ich m\u0142odzi w\u0142a\u015bciciele zanik\u0142by, pi\u0119kny maj\u0105cy trzystuletni\u0105 tradycj\u0119 obrz\u0119d.<\/span><\/p>\n Warto jeszcze zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, i\u017c mimo post\u0119pu nauk weterynaryjnych przyprowadzaj\u0105cy na po\u015bwi\u0119cenie swoje zwierz\u0119ta w dalszym ci\u0105gu podkre\u015blaj\u0105, \u017ce czyni\u0105 to, aby uchroni\u0107 je od chor\u00f3b. Wskazuj\u0105 na to wywiady przeprowadzane w\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci odpustowych po\u0142\u0105czonych obrz\u0119dem b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa zwierz\u0105t przez przedstawicieli medi\u00f3w, ale tak\u017ce cyklicznie prowadzone badania empiryczne przez rodowit\u0105 Mikstatczank\u0119 dr Ma\u0142gorzat\u0119 Strzelec z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.<\/span><\/p>\n W scenariuszu uroczysto\u015bci odpustowych nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 oczywi\u015bcie uroczystej sumy. Ta sprawowana jest o godz. 11:00. Ostatnim akcentem uroczysto\u015bci odpustowych jest Msza \u015awi\u0119ta sprawowana o godz. 18:00. W czasie tej Mszy \u015awi\u0119tej udzielane jest specjalne b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa dzieciom. Po tej Mszy \u015awi\u0119tej procesja z Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramentem wraca do ko\u015bcio\u0142a farnego. Atrakcja dla dzieci, ale nie tylko dla nich jest odbywaj\u0105cy si\u0119 w ulicy poni\u017cej sanktuarium jarmark, zwany w mikstackiej spo\u0142eczno\u015bci \u201ebudami\u201d. Z tej okazji dzieci otrzymuj\u0105 od rodzic\u00f3w, dziadk\u00f3w pieni\u0105\u017cki, tzw. odpustowe. W ostatnich latach podj\u0119te zosta\u0142y pr\u00f3by nowego odczytania charyzmatu \u015awi\u0119tego Rocha. Zaowocowa\u0142y one w\u0142\u0105czeniem do scenariusza uroczysto\u015bci odpustowych dnia chorych, kt\u00f3ry prze\u017cywany jest w tej wsp\u00f3lnocie w niedziel\u0119 poprzedzaj\u0105c\u0105 uroczysto\u015bci odpustowe.<\/p>\n \u015awi\u0119ty Roch by\u0142 tym, kt\u00f3ry sam do\u015bwiadczy\u0142 choroby i cierpienia, ale tak\u017ce pochyla\u0142 si\u0119 nad cierpi\u0105cymi, zara\u017conymi. Tak wi\u0119c uroczysto\u015bci odpustowe rozpoczynaj\u0105 przedstawiciele najstarszego pokolenia, nast\u0119pnie odbywaj\u0105 si\u0119 uroczysto\u015bci po\u0142\u0105czone z b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem zwierz\u0105t, ko\u0144czy b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo dzieci. W ten spos\u00f3b pewnym stopniu zamkni\u0119te zostaje ko\u0142o przekazu mi\u0119dzypokoleniowego.<\/p>\n Uroczysto\u015bci odpustowe s\u0105 okazj\u0105 do przygotowania wystaw zwi\u0105zanych z postaci\u0105 \u015bw. Patrona. Obrz\u0119d b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa zwierz\u0105t znany by\u0142 w naszym kraju ju\u017c w XVI wieku, na co wskazuje Jan Stanis\u0142aw Bystro\u0144 opisuj\u0105c obyczaje w Polsce w tamtym okresie. By\u0142 bardzo popularny w naszym kraju, ale- na co wskazuje z kolei- Oskar Kolberg zacz\u0105\u0142 zanika\u0107 pod koniec XIX wieku. W mikstackiej wsp\u00f3lnocie parafialnej odbywa si\u0119 on nieprzerwanie od trzystu lat. \u015awiadczy to o sile wiary i tradycji. W \u201eDzie\u0142ach\u201d Oskara Kolberga znajdujemy taki oto opis Mikstatu.: \u201eMixtat, Mikstat ma pi\u0119kny ko\u015bci\u00f3\u0142; o\u017cywione jarmarki na byd\u0142o. Niegdy\u015b morowa zaraza ca\u0142e spustoszy\u0142a miasto; zosta\u0142o tylko siedm rodzin, kt\u00f3re zawczasu w lasy si\u0119 skry\u0142y, a kt\u00f3re p\u00f3\u00ac\u017aniej zn\u00f3w miasto zaludni\u0142y. Liczba ta odpowiada dzi\u015b jeszcze istniej\u0105cym 7 g\u0142\u00f3wnym nazwiskom, kt\u00f3re po kilka ju\u017c i kilka\u00acna\u015bcie \u017cyj\u0105cych obejmuje rodzin. Owa zaraza objawi\u0142a si\u0119 w po\u00acstaci bladej, wychud\u0142ej kobiety, bia\u0142em prze\u015bcierad\u0142em okrytej. Chodzi\u0142a od domu do domu i przez okno zapytywa\u0142a si\u0119 ludzi: \u015bpi\u0105-li czy si\u0119 modl\u0105? \u2014 Je\u017celi ich zastawa\u0142a \u015bpi\u0105cych, w\u00f3wczas m\u00f3wi\u0142a: Spijcie, \u015bpijcie, a wi\u0119cej nie wstaniecie. Je\u017celi za\u015b wi\u00acdzia\u0142a \u017ce si\u0119 modl\u0105, wtenczas m\u00f3wi\u0105c, \u017ce do nich niema prawa, znik\u0142a po nauczaj\u0105cem napomnieniu i zostawia\u0142a ich przy \u017cyciu\u201d. Zatem i O. Kolberg akcentuje fakt nawiedzania tych okolic przez zaraz\u0119, ale tak\u017ce podkre\u015bla fakt istnienia w mie\u015bcie pi\u0119knego ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n Uroczysto\u015bci odpustowe ku czci \u015awi\u0119tego Rocha po\u0142\u0105czone z obrz\u0119dem b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa zwierz\u0105t s\u0105 przejawem \u017cywej tradycji. Zachowano w nich elementy tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Kolejnym pokoleniom przekazuje si\u0119 to co dla danej spo\u0142eczno\u015bci jest najwa\u017cniejsze. Niew\u0105tpliwie takim wa\u017cnym dla mikstackiej wsp\u00f3lnoty parafialnej elementem niematerialnego dziedzictwa kulturowego s\u0105 uroczysto\u015bci odpustowe ku czci \u015awi\u0119tego Rocha po\u0142\u0105czone z obrz\u0119dem b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa zwierz\u0105t. W innej sytuacji trudno wyobrazi\u0107 sobie, by mog\u0142y przetrwa\u0107 przez ponad trzysta lat. Nigdy w procesie transmisji kultury nie przekazuje si\u0119 kolejnym pokoleniom ca\u0142ego dziedzictwa kulturowego spo\u0142eczno\u015bci, ale te jego elementy, kt\u00f3re s\u0105 dla niej najwa\u017cniejsze. Kolejne pokolenia wzbogacaj\u0105 je o nowe elementy, kt\u00f3re zwi\u0105zane s\u0105 z przemianami spo\u0142eczno- kulturowymi, dzi\u0119ki czemu tradycja staje si\u0119 \u017cywym elementem kulturowym spo\u0142eczno\u015bci. Takie zjawisko uwidacznia si\u0119 w mikstackiej wsp\u00f3lnocie parafialnej.<\/p>\n Na stronie internetowej parafii znale\u017a\u0107 mo\u017cna szereg zdj\u0119\u0107 z uroczysto\u015bci odpustowych ku czci \u015bw. Rocha po\u0142\u0105czonych z obrz\u0119dem b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa zwierz\u0105t: www.parafia-mikstat.pl<\/a>.<\/p>\n [\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”12.\tTradycyjna technika ludwisarska stosowana w ludwisarni Felczy\u0144skich w Taciszowie | Traditional bell foundry techniques used by the Felczy\u0144ski family in Tacisz\u00f3w ” open_toggle_text_color=”#e52330″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” title_font=”|600|||||||” closed_title_font=”|600|||||||” closed_title_font_size=”14px” min_height=”26px” custom_margin=”1px||4px||false|false” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n2014<\/strong><\/span><\/h5>\n
![\"Rusznikarstwo](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Rusznikarstwo-artystyczne-i-historyczne-wyroby-wedlug-tradycyjnej-szkoly-cieszynskiej.jpg\")
<\/p>\n![\"Rusznikarstwo](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Rusznikarstwo-artystyczne-i-historyczne-wyroby-wedlug-tradycyjnej-szkoly-cieszynskiej-3.jpg\")
<\/p>\n![\"Szopkarstwo](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Szopkarstwo-krakowskie.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Szopkarstwo-krakowskie-2.jpg\")
<\/p>\n![\"Poch\u00f3d](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Pochod-Lajkonika.jpg\")
<\/p>\n![\"Poch\u00f3d](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Pochod-Lajkonika-2.jpg\")
<\/p>\n![\"Flisacy\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Flisackie-tradycje-w-Ulanowie.jpg\")
<\/p>\n![\"\u0141owicz\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Procesja-Bozego-Ciala-w-Lowiczu.jpg\")
<\/p>\n![\"\u0141owicz\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Procesja-Bozego-Ciala-w-Lowiczu-2.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
![\"esperanto\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Jezyk-esperanto-jako-nosnik-kultury-esperanckiej-1.png\")
\u00a0\u00a0![\"esperanto\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Jezyk-esperanto-jako-nosnik-kultury-esperanckiej-2.png\" "\\"esperanto\\"")
\u00a0<\/span>![\"esperanto\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Jezyk-esperanto-jako-nosnik-kultury-esperanckiej-3.png\" "\\"esperanto\\"")
<\/p>\n![\"Koza-podhale\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Umiejetnosc-wytwarzania-instrumentu-i-gry-na-kozie.jpg\")
<\/p>\n
2. element\u00f3w drewnianych:
A) zoomorficznej g\u0142\u00f3wki przypominaj\u0105cej kozic\u0119 z poro\u017cem kozicy alpejskiej,
B) przebierki: strojonego w tonacji F-dur elementu s\u0142u\u017c\u0105cego do wykonywania melodii. W dudach podhala\u0144skich przebierka jest tr\u00f3jkana\u0142owa przy czym ka\u017cdy kana\u0142 ma osobny stroik. Dwa kana\u0142y s\u0142u\u017c\u0105 do wykonywania melodii, trzeci – dolny kana\u0142 wydaje d\u017awi\u0119k burdonowy – graj\u0105cy stale d\u017awi\u0119k C;
3. b\u0105k – burdon basowy generuj\u0105cy d\u017awi\u0119k F; sk\u0142adany jest z czterech cz\u0119\u015bci o \u0142\u0105cznej d\u0142ugo\u015bci ok. 70-80 cm, a strojony poprzez wyd\u0142u\u017canie lub skracanie;
4. duchac – rurka zaj\u0119ciowa, s\u0142u\u017c\u0105ca do wprowadzenia powietrza do zbiornika, posiada zaw\u00f3r zwrotny.<\/p>\n<\/p>\n
2015<\/strong><\/span><\/h5>\n
<\/p>\n
\nKolebk\u0105 haftu \u017cukowskiego jest klasztor si\u00f3str norbertanek w \u017bukowie, ufundowany oko\u0142o 1209 r. przez gda\u0144skiego ksi\u0119cia M\u015bciwoja I. Jedn\u0105 z uczennic ostatnich norbertanek z \u017cukowskiego klasztoru by\u0142a Marianna Ptach z d. Okuniewska (ur. 1820 r.), kt\u00f3ra od si\u00f3str zakonnych nauczy\u0142a si\u0119 trudnej sztuki haftu. Swoje umiej\u0119tno\u015bci przekaza\u0142a wnuczce, Zofii Ptach (1896 \u2013 1970), a ta z kolei nauczy\u0142a pos\u0142ugiwania si\u0119 ig\u0142\u0105 swoj\u0105 siostr\u0119 Jadwig\u0119 (1902 \u2013 1968). W latach 30. XX w. Zofia Ptach wprowadza\u0142a w tajniki haftu tak\u017ce wiejskie dziewcz\u0119ta z \u017bukowa i okolic. Jadwiga Ptach – czo\u0142owa hafciarka Kaszub – odegra\u0142a wielk\u0105 rol\u0119 w adaptowaniu do ludowych serwet wzor\u00f3w z zasob\u00f3w ko\u015bcielnego skarbca ponorberta\u0144skiego. Komponowa\u0142a wzory haftu kaszubskiego wed\u0142ug w\u0142asnych pomys\u0142\u00f3w, ale zgodnie z tradycj\u0105. W 1967r. wykona\u0142a kolorowe elementy haftu \u017cukowskiego i wiele z nich nazwa\u0142a. Trafi\u0142y one do oprawionego maszynopisu i w kilku egzemplarzach przetrwa\u0142y do dzisiaj. Wykonany przez ni\u0105 haft znajduje si\u0119 w Muzeum Etnograficznym w Gda\u0144sku-Oliwie. Z\u0142ot\u0105 nici\u0105 wyhaftowa\u0142a szarf\u0119 do dzwonka mszalnego ko\u015bcio\u0142a poklasztornego w \u017bukowie (lata 50. XX w.). W skarbcu tego ko\u015bcio\u0142a znajdowa\u0142o si\u0119 wiele zabytkowych haft\u00f3w; niestety znaczna ich cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a skradziona w nocy z 25 na 26 sierpnia 1989 roku.<\/p>\n
\nHaft kaszubski szko\u0142y \u017cukowskiej wykonany jest zwykle na bia\u0142ym p\u0142\u00f3tnie lnianym, a niekiedy na innym p\u0142\u00f3tnie np. szarym. Zdobi si\u0119 nim: bluzki, fartuszki, du\u017ce obrusy, bie\u017cniki, serwetki, poszewki na poduszki, makaty, szale, krawaty, torby na zakupy… Cechuje go siedem zasadniczych kolor\u00f3w: jasnoniebieski, \u015brednioniebieski, ciemnoniebieski, ziele\u0144 oliwkowa, \u017c\u00f3\u0142ty s\u0142oneczny, czerwony i czarny.<\/p>\n![\"Haft](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Hafciarstwo-kaszubskie-szkoly-zukowskiej-2.jpg\")
<\/p>\n
\nR\u0119czne hafciarstwo kaszubskie szko\u0142y \u017cukowskiej zosta\u0142o zg\u0142oszone do wpisu na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego przy szerokim udziale i zaanga\u017cowaniu zainteresowanych hafciarek, kt\u00f3re poza konsultacjami mog\u0142y g\u0142osowa\u0107 przez Internet, po uprzednim og\u0142oszeniu intencji dokonania wpisu w Internecie. Podczas g\u0142osowania hafciarki, kt\u00f3re tworz\u0105, utrzymuj\u0105 i przekazuj\u0105 r\u0119czne hafciarstwo kaszubskie szko\u0142y \u017cukowskiej wyrazi\u0142y \u015bwiadom\u0105 zgod\u0119 na wpis tego elementu dziedzictwa na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/p>\n
\nBarbara Rezmer, \u201eJak haftowa\u0107 po kaszubsku\u201d, Gda\u0144sk, 1979 r.\u00a0<\/span>[\/et_pb_toggle][et_pb_toggle title=”9. Sokolnictwo – \u017cywa tradycja | Falconry \u2013 a living tradition” open_toggle_text_color=”#e52330″ _builder_version=”4.27.4″ _module_preset=”default” title_font=”|600|||||||” closed_title_font=”|600|||||||” closed_title_font_size=”14px” min_height=”26px” custom_margin=”1px||4px||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n![\"Sokolnictwo\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Sokolnictwo-zywa-tradycja.jpg\")
<\/p>\n![\"Sokolnictwo\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Sokolnictwo-zywa-tradycja-2.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
![\"Mazur\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Polskie-tance-narodowe.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Gwara-warminska-jako-nosnik-tradycji-ustnych.jpg\")
<\/p>\n![\"Przywo\u0142\u00f3wki](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Przywolowki-dyngusowe-w-Szymborzu.jpg\")
<\/p>\n![\"Przywo\u0142\u00f3wki](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Przywolowki-dyngusowe-w-Szymborzu-2.jpg\")
<\/p>\n![\"Bartnictwo-wspinaczka\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Bartnictwo.jpg\")
<\/p>\n![\"Bartnictwo-wosk\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Bartnictwo-2.jpg\")
<\/p>\n![\"Spotkanie](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Perebory-nadbuzanskie-tradycje-tkackie.jpg\")
<\/p>\n![\"Koronka](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Krakowska-koronka-klockowa.jpg\")
<\/p>\n![\"Do\u017cynki](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Tradycje-kulturowe-Biskupizny.jpg\")
<\/p>\n![\"Do\u017cynki](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Tradycje-kulturowe-Biskupizny-2.jpg\")
<\/p>\n![\"turki\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Turki-grodziskie.jpg\")
![\"Koronka](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Tradycje-wytwarzania-koronki-koniakowskiej.jpg\")
<\/p>\n![\"Koronka](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Tradycje-wytwarzania-koronki-koniakowskiej-2.jpg\")
<\/p>\n![\"Dudziarze](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Tradycje-dudziarskie-w-Wielkopolsce.jpg\")
<\/p>\n![\"Kosze\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Umiejetnosc-wyplatania-kosza-kablacoka-w-Lucimi-na-Radomszczyznie-fot.-Paulina-Adamska-Malesza-_1-scaled.jpg\")
<\/p>\n![\"Kosze\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Umiejetnosc-wyplatania-kosza-kablacoka-w-Lucimi-na-Radomszczyznie-fot.-Paulina-Adamska-Malesza-_2-scaled.jpg\")
\u00a0 \u00a0 ![\"Kosze\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Umiejetnosc-wyplatania-kosza-kablacoka-w-Lucimi-na-Radomszczyznie-fot.-Paulina-Adamska-Malesza-_3-scaled.jpg\")
<\/p>\n![\"Bo\u017ce](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Procesja-Bozego-Ciala-z-tradycja-kwietnych-dywanow-w-Spycimierzu.jpg\")
<\/p>\n![\"Bo\u017ce](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Procesja-Bozego-Ciala-z-tradycja-kwietnych-dywanow-w-Spycimierzu-2.jpg\")
<\/p>\n![\"Gra](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Gajdy-umiejetnosc-wytwarzania-instrumentu-i-praktyka-gry.jpg\")
<\/p>\n![\"Barb\u00f3rka\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Barborka-gornikow-wegla-kamiennego-na-Gornym-Slasku.jpg\")
\u00a0 \u00a0![\"Barb\u00f3rka\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Barborka-gornikow-wegla-kamiennego-na-Gornym-Slasku-2.jpg\")
\u00a0 \u00a0![\"Plecionkarstwo](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Plecionkarstwo-w-Polsce_2-scaled.jpg\")
<\/p>\n![\"Plecionkarstwo\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Plecionkarstwo-w-Polsce_1.jpg\")
<\/p>\n![\"Bambrzy\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Tradycje-kulturowe-Bambrow-Poznanskich.jpg\")
[\/et_pb_toggle][et_pb_text _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_margin=”25px||8px||false|false” custom_padding=”||0px|||” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n![\"Kroszonka\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Kroszonkarstwo-opolskie.jpg\")
<\/p>\n![\"Polonez\"](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Polonez-taniec-polski.jpg\")
<\/p>\n![\"Kaszubska](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Kaszubska-Gwiozdka.jpg\")
<\/p>\n![\"Gwiazda.](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Wycinankarstwo-kurpiowskie-z-Puszczy-Zielonej-Gwiazda-wyk.Apolonia-Nowak.jpg\")
<\/p>\n![\"Leluja](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Wycinankarstwo-kurpiowskie-z-Puszczy-Zielonej-Leluja-wyk.Czeslawa-Kaczynska.jpg\")
<\/p>\n![\"Babski](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Babski-comber-na-Slasku-Opolskim-2.jpg\")
<\/p>\n![\"Haft](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Hafciarstwo-z-nadwislanskiego-Urzecza-fot.Robert-Dul.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Bziuki\u2013wielkanocny-zwyczaj-dmuchania-ogni-w-Koprzywnicy-scaled.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Umiejetnosc-wytwarzania-czepcow-warminskich-1.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Tradycyjne-szkutnictwo-Pucka.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Brodacze-ze-Slawatycz%E2%80%93zwyczaj-pozegnania-starego-roku.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Tradycje-kulturowe-Bukowca-Gornego-scaled.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Demoscena-kultura-tworcow-dem.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Bursztyniarstwo-kurpiowskie-z-Puszczy-Zielonej.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Bursztyniarstwo-kurpiowskie-z-Puszczy-Zielonej-2.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Snutka-golinska%E2%80%93hafciarstwo-poludniowej-Wielkopolski-2-scaled.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Snutka-golinska%E2%80%93hafciarstwo-poludniowej-Wielkopolski.jpg\")
<\/p>\n![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Hafciarstwo-kurpiowskie-z-Puszczy-Bialej-fot.G.Krolikowski.jpg\")
\u00a0 \u00a0 ![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Hafciarstwo-kurpiowskie-z-Puszczy-Bialej-fot.G.Krolikowski-4.jpg\")
![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Hafciarstwo-kurpiowskie-z-Puszczy-Bialej-fot.M.Pietrusza-2.jpg\")
![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Hafciarstwo-kurpiowskie-z-Puszczy-Bialej-fot.A.Slojkowska-Affelska-3.jpg\")
\u00a0 \u00a0![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Hafciarstwo-kurpiowskie-z-Puszczy-Bialej-fot.A.Slojkowska-Affelska-5.jpg\")
![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Krzyzyki-z-palmy-wielkanocnej-fot.-Rajmund-Muskala.jpg\")
\u00a0 \u00a0 ![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Krzyzyki-z-palmy-wielkanocnej-fot.-Rajmund-Muskala-4.jpg\")
![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Krzyzyki-z-palmy-wielkanocnej-fot.-Blazej-Duk_2.jpg\")
\u00a0 \u00a0 ![](\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Krzyzyki-z-palmy-wielkanocnej-fot.-Blazej-Duk_3.jpg\")